Παλαιοδημοτικιστές και νεοκαθαρευουσιάνοι

  1.   Παλαιοδημοτικιστές και νεοκαθαρευουσιάνοι

Όταν αρχίζει η αγονία αρχίζει και η αγωνία της επίπλευσης. Έτσι ένιωσα διαβάζοντας διάφορα παραληρήματα διαφόρων εκ Θεσσαλονίκης για το θέμα της νεοελληνικής γλώσσας.

Λοιπόν, οι «προοδευτικοί» κύκλοι της συμπρωτεύουσας βλέπουν παντού επελαύνοντες και βυσσοδομούντες καθαρευουσιάνους, καραδοκούντες της γλωσσικής συντήρησης και άλλους πολλούς ύποπτους και εν συνομωσία διαπλεκομένους όμως αυτοί, οι της Θεσσαλονίκης, προοδευτικοί όντας, προτάσσουν τα στήθη τους και δίνουν τη μάχη της σωτηρίας,  ε, και ότι κι αν πεις, τα καταφέρνουν καλά.

Όλα επαναπροσδιορίζονται, ανασημασιολογούνται και αναθεωρούνται. Και στις εποχές της καθαρευουσιάνικης βλακείας συσπειρώθηκε στη Θεσσαλονίκη, στη δεύτερη μεγάλη πόλη και στο δεύτερο ελληνικό πανεπιστήμιο, περιφερειακό και έξω από τον ασφυκτικό έλεγχο του καθαρευουσιάνικου  πολιτικού και  εκκλησιαστικού κέντρου, ένα μόρφωμα που έπαιξε θετικό ρόλο στα γλωσσικά ενώ το εν Αθήναις  Πανεπιστήμιο, σε διαπλοκή  με την εξουσία της πρωτεύουσας, έπαιζε τον ρόλο του γλωσσικά παρωχημένου.

Όμως τα πράγματα εξελίσσονται. Πέρασε έν τρίτον του αιώνος από την πανηγυρική επικράτηση της δημοτικής. Υπάρχουν πια νέα δεδομένα και εξελίξεις και η Θεσσαλονίκη, αγκυλωμένη σε παλιά επιχειρήματα και αναζητώντας δάφνες βυθισμένες στα βάθη της ένδοξης περιόδου του δημοτικισμού, επαναλαμβάνει απόψεις και επιχειρήματα που σήμερα δεν ευσταθούν, έχουν ξεφουσκώσει. Τώρα πρέπει να μιλήσουμε για τον ξύλινο λόγο που εκφέρεται στη δημοτική, για τη σύμβαση που αποπνέει ο εν δημοτική λόγος της εξουσίας και τον κομμάτων κι όχι να διαιωνίζουμε στερεότυπα για δήθεν πεποιημένη καθαρεύουσα και δημοτική της γνησιότητας και του αυθόρμητου. Ο λόγος της εξουσίας χρησιμοποιεί με μεγάλη ευλυγισία και καθαρεύουσα και δημοτική, άμα λάχει να πούμε, όμως οι προοδευτικώνυμοι διανοούμενοι συνεχίζουν τις αγκυλώσεις και τις ιδεοληψίες. Σήμερα η μέριμνα για τη γλώσσα, για την καλύτερη εκφορά της και για τον εμπλουτισμό της είναι αναγκαία. Τη σκυτάλη πια την παίρνει η Αθήνα η οποία, χωρίς τις λαϊκιστικές αγκυλώσεις της Θεσσαλονίκης και τους οπισθοδρομικούς παλαιοδημοτικισμούς της, έχει τη δύναμη να δει τις νέες απαιτήσεις της σύγχρονης δημοτικής, της σύγχρονης ελληνικής γλώσσας.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα. Για να αποφύγει «συντηρητισμούς» και «εθνικισμούς», τόνιζε η εκ Θεσσαλονίκης ορμώμενη γλωσσολογική ομάδα ότι οι λέξεις ελικόπτερο, τηλέφωνο, γυναικολογία κ.λπ. είναι ξενικής προέλευσης λέξεις αφού προέρχονται από το λεξιλογικό δυναμικό που δημιουργήθηκε πρώτα στα αγγλικά ή γαλλικά (π.χ. helicopter, telephone, gynecology). Δηλαδή, επειδή είναι εξ εισαγωγής, π.χ. μέσω της γαλλικής γλώσσας [=gynécologie]  είναι το ίδιο ξένη η λέξη «γυναικολογία» για τον Έλληνα νέο που λέει γυναίκα και σπαράζει από πόθο και για τον Ισπανό που λέει ginecologiα και, εν διαμεσολαβήσει, σκέφτεται ότι αυτή η λέξη  αναφέρεται στη mujer;

Αυτή δεν είναι γλωσσολογία για ανθρώπους είναι γλωσσολογία για ρομπότ.

Δεν μπορούσε όμως η εκ Θεσσαλονίκης γλωσσολογική ομάδα να κάνει μια νέα ομαδοποίηση των εξ εισαγωγής λέξεων που προέρχονται από ξένες γλώσσες [χίππυ,  ραπ (μουσική) κ.λπ.] και των εξ εισαγωγής λέξεων που προέρχονται από το ελληνικό ετυμολογικό δυναμικό, που χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες για την παραγωγή νέων λέξεων, κυρίως της επιστημονικής ορολογίας; Όχι, είναι όλες το ίδιο, είναι όλες ξένες, τονίζουν με φανατισμό  οι εκ Θεσσαλονίκης φωστήρες.

Οι ταλαίπωροι της συμπρωτεύουσας δεν έχουν ανάλογο φαινόμενο για να πάρουν γραμμή, πώς το αντιμετώπισαν άλλες γλωσσολογικές σχολές. Πάντως είμαι σίγουρος ότι στην Γαλλία, αν υπήρχε παραγωγή νέων λέξεων γαλλικής προέλευσης που προερχόταν από γλωσσικές κατασκευές επιστημονικών και άλλων κύκλων π.χ. της Ιαπωνίας και της Κίνας, όταν αυτές έμπαιναν στη γαλλική γλώσσα δεν θα τις εξομοίωναν με άλλες άλλης ξενικής προέλευσης, θα έκαναν μια διάκριση για τις γαλλογενείς λέξεις. Γιατί οι Γάλλοι δεν είναι επαρχιώτες.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: