ΜΕΤΑ ΤΩΝ ΦΩΝΗΕΝΤΩΝ ΗΣΤΡΑΓΑΛΙΖΕΝ

 

γιὰ τὸν Νάσο Βαγενᾶ

καὶ τὸν Μενέλαο Χριστοδούλου,

ἐξαιρετικὰ

Μιὰ ἄσκηση: Καλεῖται ὁ φιλόλογος ἐρευνητὴς τῆς ἑλληνικῆς νὰ δημιουργήσει προτάσεις μὲ ὅσο τὸ δυνατὸν περισσότερους συνεχόμενους φθόγγους ἀπὸ ἴδια ἢ ὁμόηχα φωνήεντα καὶ διφθόγγους: α, u [=ου], ο [=ο, ω], e [=ε, αι], i [=ι, η, υ, ει, οι, υι].

Οἱ προτάσεις αὐτὲς ὑποτίθεται ὅτι ἐκφέρονται ἀπὸ κύκλους Ἀλεξανδρινῶν λογίων τοῦ 3ου μ. Χ. αἰώνα καί, ἔτσι, ἡ ἐμπλοκὴ τοῦ ζητήματος τῆς ἐρασμιακῆς προφορᾶς παρακάμπτεται. Βασικὸς σκοπὸς τῆς ἔρευνας εἶναι ἡ ἐξερεύνηση καὶ καταγραφὴ τῶν δυνατοτήτων τῆς γλώσσας μας στὸ θέμα αὐτό, χωρὶς ὅμως νὰ τὴν παρατεντώσει καὶ νὰ τὴν τσακίσει δημιουργώντας παρατραβηγμένα νοήματα καὶ ἐκβιάζοντας τὴν προστασία συντακτικῶν καὶ γραμματικῶν ἐξαιρέσεων. Ἐντέλει, χωρὶς τὴ συνεχῆ κρημνοβασία ποὺ τὸ γλωσσικὸ αἴσθημα ἀπορρίπτει. Οἱ προτάσεις αὐτὲς θὰ εἶναι σίγουρα νοητικὲς κατασκευές, ὄχι γιὰ συνηθισμένη χρήση, ὅμως θὰ κινοῦνται μέσα στὰ ὅρια τῆς καλῶς νοούμενης ἑλληνικῆς γλωσσικῆς νομιμοφροσύνης.

Ἀπό τὰ παραδείγματα ποὺ ἀκολουθοῦν φαίνεται ὅτι ἡ ἄσκηση δὲν εἶναι ματαιόσπουδη, ἀφοῦ χρησιμεύει στὴ συζήτηση γιὰ τὴ φωνηεντικὴ διάσταση τῆς ἑλληνικῆς, τὸν ἰωτακισμό, τὴ χασμωδία στὴν ποίησή μας.

1.   α (6 συνεχόμενα)

[ἀάατος = ἀπαραβίαστος]

Θέσμια ἀγλαὰ ἃ ἀάατος νόμος ἐθέσπισεν.

2.   u (8 συνεχόμενα)

[οὖον =σουρβιά, οὗ =προστακτικὴ β’ ἑνικοῦ προσώπου ἀορίστου μέσης (εἵμην) τοῦ ἵεμαι].

Ἐς χῶρον ὑπάκουου οὔου οὗ οὔ, οὗ οὐράνιος ἐντολοδόχος τὴν νομὴν ἔχει.

3.   e ………….

4.   o………….

5.    i (65 συνεχόμενα)

[ἱείη = γ’ ἑνικὸ εὐκτικῆς ἐνεστῶτος τοῦ ἵημι,

ἴοι =γ’ ἑνικὸ εὐκτικῆς ἐνεστῶτος τοῦ εἶμι,

Οἴη =δῆμος Ἀττικῆς,

οἴη =κώμη, σουρβιά,

ὑῒ =δοτικὴ τοῦ ὗς -ἀγριογούρουνο-, ἰήιος =θρηνῶν μὲ τὸ ἐπιφώνημα ἰή, ἰή, ἱήιος =ὁ ριπτόμενος, ἀπὸ τὸ ρῆμα ἵημι, ἦ =βεβαιωτικὸ ἐπίρρημα, ἀλήθεια,

Ὕη =Σελήνη -Ὕης = Ὑέτιος Ζεύς-,

υἱὴ =ἡ θυγάτηρ,

ἠοῖος =ἑῷος, πρωινός,

ἠὺς =ἐΰς,

οἰὶ =δοτικὴ τοῦ οἶς –πρόβατον- =ποιητ. οἶϊς,

οἰήιον =οἴαξ, ἡ λαβὴ τοῦ πηδαλίου, τὸ δοιάκι,

οἲ =ἐπιφώνημα λύπης, ἄλγους, ἐκπλήξεως, ἄχ,

ἰῢ =θαυμαστικὸ ἐπιφώνημα,

ἰὴ =ἐπιφώνημα χαρᾶς, βλ. ἰήιος,

ὔειος =ὁ ἀνήκων εἰς τοὺς χοίρους]

Ποιίη ἱείη ἴοι, ἦ, εἰ ἰή! ὕει, ἢ οἱ Οἴῃ οἷοι ἰήιοι ὕειοι υἱοὶ ἢ οἱ οἴῃ ἢ ὑῒ ἢ Ὕῃ ἢ υἱῇ ἢ οἰὶ ἰΰ! ἠοῖοι ἱήιοι ἰοὶ ἢ οἴ! οἱ ἠὺ οἰηΐοις μήνυμα διαγράψαντες καὶ ἠὺν Ἰησοῦν ἀπαρνηθέντες οὐκ ἐμποδίσουσιν αὐτόν.

Ἔῤῥωσθε.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: