Archive for Μαρτίου 2012

Εκατόν χρόνια από το ναυάγιο του «Τιτανικού»

Μαρτίου 23, 2012


Κλείνουν αυτές τις μέρες εκατόν χρόνια από το ναυάγιο του «Τιτανικού». Τη νύχτα της  14ης προς τη 15η Απριλίου του 1912, ύστερα από πρόσκρουση σε παγόβουνο, το θαυμαστό επίτευγμα της σύγχρονης, τότε, ναυπηγικής βυθίστηκε στην παγωμένη θάλασσα παίρνοντας στο βυθό και 1500 από τους 2200 επιβάτες του, σώθηκαν  μόνο 700, λιγότεροι από το ένα τρίτο.

Παρά τη χρονική απομάκρυνση, και ύστερα από τόσα άλλα πολύνεκρα ναυάγια, μερικές φορές πολυπληθέστερα, το θέμα του «Τιτανικού» εξακολουθεί να συγκινεί και οι συναισθηματικοί κραδασμοί που προκάλεσε δεν φαίνεται να καταλαγιάζουν. Δεκάδες βιβλία –μυθιστορήματα και χρονικά-, πληθώρα δημοσιογραφικών ερευνών και συνεντεύξεων με τους επιζήσαντες, αμέτρητες ραδιοφωνικές και τηλεοπτικές εκπομπές κι ακόμα τέσσερις κινηματογραφικές μεταφορές της ιστορίας του ναυαγίου, πάντοτε εισπρακτικές επιτυχίες, επιβεβαιώνουν αυτή τη συγκίνηση. Πρέπει λοιπόν να συζητήσουμε το θέμα αυτό και να διαγράψουμε κάποιους λόγους που προκαλούν το ενδιαφέρον γι’ αυτή τη ναυτική τραγωδία που συνέβηκε πριν από εκατόν χρόνια.

Εν αρχή ην το όνομα: «Τιτανικός». Ένα επίθετο από τους Τιτάνες της ελληνικής μυθολογίας, που ήταν η προσωποποίηση των μεγάλων δυνάμεων. Στους αρχαίους Έλληνες, το επίθετο τιτανικός, σύμφωνα με το λεξικό  Liddell – Scott , σήμαινε: ο ανήκων ή αρμόζων στους Τιτάνες και μέχρι σήμερα το επίθετο αυτό όπως και τα παρόμοια (τιτάνιο έργο, τιτανώδης προσπάθεια) έχουν την έννοια του υπεράνθρωπου, του γιγαντιαίου και του μεγαλειώδους. Συναφές με το θέμα ήταν και το γενικότερο πνεύμα της εποχής. Που τόνιζε την αξία των μηχανών, με παιδικό ενθουσιασμό χαιρέτιζε κάθε καινούρια εφεύρεση, υπερεκθείαζε και ηρωοποιούσε τους μηχανολόγους – κατασκευαστές, είχε ένα ξέφρενο ρυθμό προβολής της δυνατότερης, ταχύτερης και μεγαλύτερης μηχανικής κατασκευής, πίστευε ότι με τα νέα επιτεύγματα των μηχανών η επικυριαρχία επί της φύσης ήταν πια αναμφισβήτητη. Μέσα σ’ αυτό το πνεύμα ήταν και η όλη διαφήμιση και προβολή του πλοίου. Ότι ήταν ένα θαύμα της ναυπηγικής τέχνης, πολυτελέστατο και ολόφωτο, με μηχανές πανίσχυρες και τέτοια κατασκευή που ήταν αβύθιστο κυριολεκτικά. Γι’ αυτό και η αδιαφορία της ιδιοκτήτριας εταιρείας στον εφοδιασμό του με όλες τις αναγκαίες ναυαγοσωστικές λέμβους, θεωρήθηκαν περιττές σε ένα αβύθιστο σκάφος.

Στο ναυάγιο του «Τιτανικού» ενυπήρχε λοιπόν το θέμα της ύβρης και της τιμωρίας της. Ο άνθρωπος ναυπηγούσε με έπαρση ένα πλοίο, μεγαλειώδες και επιβλητικό, που άρμοζε και ανήκε στους Τιτάνες. Στην επαφή και σύγκρουσή του με τα στοιχεία της φύσης ο «Τιτανικός» βυθίστηκε. Δεν θα μας συγκινούσε τόσο αν το πλοίο αυτό ονομαζόταν «Γλασκόβη» ή «Ελεονόρα Λίβιγκστον».

Ακόμη αυτή η θαυμαστή κατασκευή, ο μεγαλειώδης «Τιτανικός», χάνεται στο βυθό, στο πρώτο του, στο παρθενικό του, ταξίδι. Είναι ένα άλλο στοιχείο που φορτίζει έντονα συγκινησιακά την περίπτωση αυτού του ναυαγίου. Το γεγονός παραπέμπει σε εφηβική προσπάθεια που καταπίπτει άτυχη και θνησιγενής, συμπυκνώνει λοιπόν έναν πανίσχυρο και κοινό στους ανθρώπους συμβολισμό. Δεν θα μας συγκινούσε τόσο αν το ίδιο καράβι, ο «Τιτανικός», βυθιζόταν π.χ. τέσσερα χρόνια μετά την ναυπήγησή του, στο εικοστό πέμπτο ταξίδι του.

Υπάρχουν και άλλα που συντείνουν στο συγκινησιακό φορτισμό γύρω από το ναυάγιο αυτό. Στο πλοίο επέβαιναν κυρίως άνθρωποι των ανώτερων κοινωνικών στρωμάτων. Ο καλός κόσμος της Μπελ Εποκ. Πολλοί απ’ αυτούς δεν ταξίδευαν για οποιαδήποτε δουλειά, επιβιβάστηκαν για λόγους ψυχαγωγικούς, για να έχουν την ευκαιρία να ταξιδέψουν με αυτό το υπέροχο και δυνατό πλοίο στην πρώτη του διαδρομή. Όλες τις μέρες πριν από το ναυάγιο οι χώροι του πλοίου, πολυτελέστατοι και πάμφωτοι, ήσαν πλήρεις από επιδείξεις και εικόνες ομορφιάς, ωραίου γούστου, κομψών φορεμάτων, κατανάλωσης εύγεστων εδεσμάτων και ακριβών ποτών, με ορχήστρα και χορούς από ωραία ζευγάρια στην πίστα. Το βύθισμα του «Τιτανικού» ενέπνευσε και τον δικό μας Γιάννη Σκαρίμπα. Στο ποίημά του «Το πλοίο (Ο Τιτανικός)», που συμπεριλαμβάνεται στην ποιητική του συλλογή «Εαυτούληδες» (1950), υπάρχει έντονα αποτυπωμένη η ατμόσφαιρα αυτή. Στο «περήφανο πλοίο», με τα «ονείρου φώτα χρυσά» υπάρχει η «θεία ώρα» με τα βαλς στη σάλα, οι έξωμες μηλαίδες και τα ζεύγη που ωραία στροβιλίζονται, η μπάντα με την αιθέρια μέθη και η κυρία, η μοιραία και ωραία, με το βιβλίο στο χέρι και την πολυτέλεια να μελαγχολεί, ίσως από ανία, που πλησιάζει τον πλοίαρχο για να ρωτήσει και πληροφορηθεί το: «Μα βέβαια βυθιζόμεθα κυρία».

Ο ταξικά δομημένος κόσμος μας υπήρχε φυσικά και στο πλοίο αυτό, με τους επιβάτες της πρώτης και των κατώτερων θέσεων, με τις ανάλογες διακρίσεις, όμως δεν είναι καθόλου τυχαίο που  επικράτησε γενικότερα, για όλο το πλοίο, η ολόφωτη εικόνα της πρώτης θέσης, τουλάχιστον σ’ αυτή επιμένουν να εστιάζουν οι σχετικές κινηματογραφικές ταινίες.

Λευκοί, λοιπόν, των ανώτερων κοινωνικών στρωμάτων, σ’ ένα πολυτελέστατο πλοίο που θεωρείται αβύθιστο και  που ενώνει τις πιο δυνατές και εκσυγχρονισμένες χώρες της Ευρώπης και της Αμερικής, την Αγγλία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, διαπλέουν τον Ατλαντικό, σ’ ένα ταξίδι ευημερίας και ευωχίας κι αυτό το ταξίδι τους εξελίσσεται σε διάπλευση της Αχερουσίας. Ένα πλοίο με πολυπληθέστερους μετανάστες, στρατιώτες, πρόσφυγες ή δούλους που ναυαγεί π.χ. στη γραμμή Ινδίας – Ιάβας δεν προκαλεί αυτή την αντίστιξη ευτυχίας και κατάρρευσής της που δημιουργεί στην περίπτωση του «Τιτανικού» η συναισθηματική μας παιδεία.

Μερικοί διαβλέπουν έναν ταξικό ανταγωνισμό στη συνεχή ενασχόληση και επιστροφή στο ναυάγιο του «Τιτανικού». Μια ταξική χαιρεκακία για το βύθισμα του «καλού κόσμου». Μπορεί να ενυπάρχει αυτό, όμως το κυριότερο βρίσκεται στην αντίθετη πλευρά, στην ταύτιση της πλατιάς μάζας των ανθρώπων με τον κόσμο αυτό. Κάτι ξέρει το Χόλυγουντ που συνήθως επιμένει στις ταινίες του σε ιστορίες που εξελίσσονται στους κύκλους των ανωτέρων κοινωνικών στρωμάτων ενώ προσβλέπει στα εισιτήρια μιας πελατείας που προέρχεται από τα πολυπληθέστερα κατώτερα στρώματα.

Οι πλατιές λοιπόν μάζες του κόσμου, με τα καθημερινά αγχώδη και ανιαρά, που ζουν μικροζημιές και μικροκέρδη συμψηφίζοντας, βλέπουν τον κόσμο, με τον οποίον αρέσκονται να ταυτίζονται, σε μια κρίσιμη στιγμή που υπερβαίνει το συνηθισμένο. Ο κόσμος αυτός του «Τιτανικού» βρέθηκε σε ένα οριακό σημείο και η ψαλίδα της μικροψυχίας και της μεγαλοψυχίας άνοιξε με μεγάλο άνοιγμα διαφοράς. Έχουν καταγραφεί συγκλονιστικές περιπτώσεις θάρρους και ηρωισμού καθώς και άλλες αποτρόπαιες περιπτώσεις μικρότητας. Άντρες που προσπάθησαν να εξαγοράσουν αξιωματούχους του πληρώματος ή ντύθηκαν γυναικεία για να επιβιβαστούν στις βάρκες διάσωσης μαζί με τα γυναικόπαιδα, κι άλλοι που επιτελούσαν το καθήκον τους με συνέπεια, γνωρίζοντας ότι σε λίγη ώρα θα ήσαν νεκροί. Άλλοι που κυριεύτηκαν από τον πανικό κι άλλοι που αντιμετώπισαν τον επικείμενο θάνατό τους με τη μεγαλύτερη ηρεμία και αξιοπρέπεια. Σε όλες τις μαρτυρίες των επιζώντων αναφέρεται η συγκλονιστική στάση της ορχήστρας που μέσα στο χάος της καταβύθισης εξακολουθούσε να παίζει για να βοηθήσει στην κατάπνιξη του πανικού.

Πριν κλείσουμε να αναφέρουμε ακόμη κάτι που φορτίζει πιο έντονα την υπόθεση αυτή: Το θέμα της συγκυρίας και των πιθανοτήτων. Όπως ήταν ναυπηγημένος ο «Τιτανικός», ακόμη και αν τρυπούσαν τέσσερα από τα στεγανά διαμερίσματά του, θα παρέμενε αβύθιστος. Το παγόβουνο με το οποίο συγκρούστηκε του τρύπησε πέντε. Έτσι το βύθισμα του πλοίου ήταν αναπότρεπτο. Το πώς προκλήθηκε η σύγκρουση με το παγόβουνο και, κυρίως, η ρήξη των πέντε στεγανών διαμερισμάτων, αποτελεί μια συσσώρευση συμπτώσεων εκπληκτική (η ταχύτητα του πλοίου, η απόσταση του παγόβουνου, οι μοίρες της στροφής για αποφυγή του κ.λπ.). Ένας από τους παράγοντες αυτούς να αλλοιωνόταν, για μερικά εκατοστά του μέτρου, για μερικά δέκατα του δευτερολέπτου, το πλοίο θα σωζόταν. Όπως τονίστηκε, πολύ παραστατικά, ακόμη κι αν προκαλούσαμε, με το ίδιο παγόβουνο, σύγκρουση χιλίων άλλων πλοίων, της ίδιας κατασκευής με τον «Τιτανικό», αποκλείεται να συνέπιπταν όλες μαζί οι ατυχείς συγκυρίες και να υπήρχε άλλη περίπτωση βύθισης.

Ο «Τιτανικός» με τη βύθισή του ανασύρει στην επιφάνεια θεμελιώδεις συμβολισμούς και βασικά  μοτίβα της ανθρώπινης τραγικής περιπέτειας.

“Καρφώνω, καρφώνεις, καρφώνει”: Το νέο στάδιο της πολιτικής πρακτικής

Μαρτίου 17, 2012


Ο ξάδελφος μου ο Ανδρέας δεν χωνεύει τους γείτονες μας Δεμαρίτες. Κάθε λίγο και λιγάκι θα εκτοξεύσει εις βάρος τους ένα βαρύ χαρακτηρισμό, ένα σύνθημα κατεδαφιστικό και απαράδεκτο. Άνθρωπος εγώ της ηπιότητας και του πολιτικώς ορθού, τον ελέγχω και του κάνω αρκετές συστάσεις και παρατηρήσεις για τη νοοτροπία του. Ότι αναπαράγει αντιθέσεις και μίσος μεταξύ των γειτονικών χωριών και ότι οι κάτοικοι της γενέτειράς μας, της μοναδικής Ερυθροτερμινθίας, πρέπει, επιτέλους, να σταματήσουν όλα αυτά, να πάψουν να αναπαράγουν τις προκαταλήψεις και την καλλιέργεια μίσους για να φτάσουμε σε ένα “νέον στάδιον δόξης λαμπρόν”, της συνεργασίας και της ειρηνικής συμπόρευσης των ομόρων κοινοτήτων.

Όμως αυτός επιμένει και αραδιάζει διάφορα επιχειρήματα εναντίον  της νοοτροπίας των κατοίκων του γειτονικού χωριού,, την οποία θεωρεί ξεπερασμένη και παλαιολιθική, κυρίως επιμένει για τη στάση τους στο αγροτικό πρωτάθλημα όταν αντί να κλωτσούν την μπάλα κλάδευαν τα πόδια των δικών μας και όταν πηγαίναμε να διαμαρτυρηθούμε ήταν έτοιμοι να ορμήσουν για ξύλο, πολύ ξύλο. Παιδί, ήμουν παρών, μου τονίζει, όταν όρμησαν μέσα στο γήπεδο και διέκοψαν τον αγώνα, αναγκαστήκαμε να μπούμε στο λεωφορείο για να φύγουμε άρον άρον κι αυτοί περικύκλωσαν το όχημα και το γρονθοκοπούσαν.

Είναι λοιπόν αμετανόητος γι’ αυτό και προσπαθώ να βρω το τηλέφωνο του κ. Τριμικλινιώτη για να τον καρφώσω. Εύχομαι ο κ. Τριμικλινιώτης, που σε σχετική εκπομπή έδωσε τον αριθμό του τηλεφώνου του και ζήτησε οι στρατιώτες να καρφώνουν τους αξιωματικούς τους που αναφέρονται και συνθηματολογούν με αντιτουρκική νοοτροπία, να τον παραλάβει και αυτόν.

Για να αφήσουμε όμως τα ευτράπελα και παιγνιώδη. Οι μελετητές και οι λογοτέχνες του σοβιετικού στρατοπέδου έχουν δώσει άπειρα κείμενα που με καίριο τρόπο αποκάλυπταν τη λειτουργία του καρφώματος στη πολιτική ζωή των χωρών του ανατολικού μπλοκ, ο Σολζενίτσιν στα βιβλία του ήταν πολύ αποκαλυπτικός. Ακόμη, οι μελετητές και οι λογοτέχνες έδωσαν άπειρα κείμενα για τη λειτουργία του καρφώματος, όταν επικράτησε η φασιστική και ναζιστική λαίλαπα στον ευρωπαϊκό μεσοπόλεμο -ο Μπρεχτ στο έργο του “Τρόμος και αθλιότητα του Τρίτου Ράιχ.” Είναι, λοιπόν, έκδηλον ότι η άνοδος στην εξουσία του ΑΚΕΛ ανέσυρε και στην επιφάνεια εκείνο το στρώμα διανοουμένων που εκστασιαζόταν με τα αστυνομικά μέτρα των σταλινικών καθεστώτων, που χαιρόταν με την καταπίεση των λαών του σοβιετικού μπλοκ, που θεωρούσε το κάρφωμα ως υπέρτατη πολιτική πράξη. Γι’ αυτό και θα δούμε πολλά και απαράδεκτα στην ευρωπαϊκή Κύπρο. Εν έτει 2009, οι Ευρωπαίοι πολίτες της Κύπρου θα νιώσουν στο πετσί τους σταλινικές εκφάνσεις και νοοτροπίες, πρακτικές και μέτρα που κάθε άλλο προσιδιάζουν με τον ευρωπαϊκό φιλελευθερισμό, θα δούμε τάσεις και λογικές που θα θυμίζουν ασιατικές δεσποτείες.

Πράγματα θνησιγενή όταν οι Κύπριοι πολίτες αντιληφθούν τις δυνατότητες και τα δικαιώματά τους και παλέψουν γι’ αυτά. Όμως υπάρχει κι ένα άλλο όπλο ακατανίκητο, το χιούμορ. Λοιπόν το τηλέφωνο του κ. Τριμικλινιώτη πρέπει να αρχίσει να βομβαρδίζεται με μηνύματα για ρατσιστικές και απορριπτικές εκδηλώσεις, ας καμωθούμε όλοι ότι καρφώνουμε ανθρώπους που εκφράστηκαν απορριπτικά, απαξιωτικά και υβριστικά για γειτονικά χωριά, για τους Παφίτες, Λεμεσιανούς, τους Κοκκινοχωρίτες, τους Τεμπριώτες και τους Τριμικλινιώτες, άλλοι για τους Κοκκινοτριμιθιώτες (αν είναι ποτέ δυνατόν!), για Μολδαβές και Ουκρανές, για Πακιστανούς και Σριλαγκέζους, για τους Αποελίστες, Ομονοιάτες και οπαδούς άλλων ομάδων. Στους νεοκυπριακούς κύκλους δεν ακούγεται οτιδήποτε εναντίον της Τουρκίας ενώ ακούγονται μύρια τόσα εναντίον των «Καλαμαράδων» και της Ελλάδας. Ποιος θα τους προστατεύσει αυτούς; Ακόμη είναι και το θέμα των Δικωμιτών. Τελευταία ακούγονται μύρια τόσα, θα προστατεύεται, λοιπόν, η κατοχική δύναμη της Τουρκίας μην ακουστεί τίποτε γι’ αυτήν, ενώ για τους Δικωμίτες δικαιούται κάποιος να τους διασύρει;

Λοιπόν ας αναλάβει να πάρει τα καρφώματα ο κ. Τριμικλινιώτης για τα περαιτέρω. Εκτός και αν αναπαράγει και αυτός έναν καινούργιο ρατσιστικό λόγο ο οποίος προτάσσει τα στήθη και προστατεύει την κατοχική Τουρκία αλλά αφήνει απροστάτευτους τους ευγενείς κατοίκους του Δεμαρίου, του Δικώμου και της Τεμπριάς καθώς και τόσους άλλους άλλων κοινοτήτων, εθνών, τάξεων και ομάδων.

ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΗΜΑΙΕΣ ΤΟΥ ΑΠΟΕΛ

Μαρτίου 8, 2012

Τώρα που ο ΑΠΟΕΛ προχωρεί άξιος και ωραίος στους ευρωπαϊκούς αγώνες, τώρα που όλα τα ξένα ειδησεογραφικά μέσα προσπαθούν να τον γνωρίσουν και να τον παρουσιάσουν στους ακροατές/θεατές τους, ανάμεσα σε άλλα και για το άνθισμα της ελληνικής σημαίας στους χώρους των Αποελιστών, είναι καλό να ανασύρουμε ένα παλιό σημείωμα του ιστολογίου, (γράφτηκε πριν από δύο χρόνια) όταν μεθοδευμένα, από δικούς μας και ξένους, προσπαθούσαν να επιβάλουν κυρώσεις στον ΑΠΟΕΛ για τις ελληνικές σημαίες, να επιβάλουν κυρώσεις γιατί ήταν (και είναι) περήφανος και ωραίος.

Έτσι, το κείμενο αυτό, επανέρχεται για τρίτη φορά. Γιατί, ο ΑΠΟΕΛ συνέχισε περήφανος και ωραίος, μπήκε στους οκτώ του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος. Πανάξιος.

Β. ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΣΗΜΑΙΕΣ ΤΟΥ ΑΠΟΕΛ

Στην εξαιρετική ταινία του Μπράιαν ντε Πάλμα, Οι αδιάφθοροι (αγγλικός τίτλος The untouchables, 1987) υπάρχει μια απείρου κάλλους σκηνή: Ο Αλ Καπόνε, ο αρχηγός των μαφιόζων (τον ρόλο παίζει ο μοναδικός Ρόμπερτ ντε Νίρο) βρίσκεται στην όπερα. Την ώρα που διαδραματίζεται στο έργο μια συγκινητική εξέλιξη της υπόθεσης φτάνει κάποιος δικός του και του ψιθυρίζει στ’ αφτί ένα πολύ ευχάριστο μήνυμα για τις δραστηριότητες της μαφίας. Και τότε βλέπουμε κάτι το ανεπανάληπτο. Το μισό πρόσωπο του Ρόμπερτ ντε Νίρο είναι λυπημένο από την τραγική υπόθεση της όπερας που παρακολουθεί και το άλλο μισό πρόσωπο είναι χαρούμενο από τα ευχάριστα νέα που μαθαίνει. Ρόμπερτ ντε Νίρο είναι αυτός και όλα μπορεί να τα υποδυθεί και να τα καταφέρει.

Το θέμα είναι ότι στην πολιτική ζωή της Κύπρου γεμίσαμε από παρόμοιας υποκριτικής τέχνης πολιτικούς, που υποδύονται ότι λυπούνται ενώ το άλλο μισό πρόσωπό τους είναι χαρούμενο από τις εξελίξεις. Μόνο που εδώ δεν παίζεται μια κινηματογραφική ταινία αλλά το μέλλον της Κύπρου. Αναφέρομαι σε αποφάσεις ευρωπαϊκών σωμάτων για το θέμα των περιουσιών και το θέμα της δήθεν απομόνωσης των Τουρκοκυπρίων. Όλες αυτές τις αποφάσεις τις ενθαρρύνουν και αρκετοί παράγοντες του πολιτικού και κομματικού μας κατεστημένου, ή δηλώνουν στους Ευρωπαίους αξιωματούχους ότι δεν θα αντιδράσουν αν ληφθούν τέτοιες αποφάσεις. Ακόμη τους ειδοποιούν ότι αν θα αναγκαστούν να κάνουν κάποιες δηλώσεις αντίθεσης, για να εκτονώσουν τις αντιδράσεις της κομματικής τους βάσης, οι Ευρωπαίοι να μην τις λάβουν υπόψιν και να συνεχίσουν τη δουλειά τους.  Ξέρουν ότι το ευρωπαϊκό κεκτημένο και η παγιωμένη νομοθετική τάξη της Ευρώπης ενθαρρύνουν τον Κυπριακό Ελληνισμό να επιμένει στη διεκδίκηση του δικαίου του αφού αυτό είναι πλήρως εναρμονισμένο με τις ευρωπαϊκές αξίες και τα ευρωπαϊκά προτάγματα. Έπρεπε λοιπόν να βρεθεί τρόπος να κατεδαφιστεί και αυτό το έρεισμα, να απογοητευτεί ο  Έλληνας της Κύπρου για να υποκύψει στα νέα αγγλοτουρκικά σχέδια για κλείσιμο του Κυπριακού. Το κυπριακό πολιτικό κατεστημένο λοιπόν ενθαρρύνει για να προωθηθούν τέτοιες αποφάσεις στην Ευρώπη, να παραβιαστεί η ευρωπαϊκή τάξη από τους ίδιους τους Ευρωπαίους (κι αυτοί και γιατί το ζυγίζουν εδώ και καιρό για να εκδηλωθούν οι κατευθύνσεις της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών και της ευρωπαϊκής ελίτ και  κατά το “αφορμή βοήθα με” και αφού τους το ζητούν και οι ίδιοι οι Κύπριοι, ευχαρίστως προχωρούν). Κι όταν λαμβάνονται αυτές οι αποφάσεις διάφοροι πολιτικοί βγαίνουν στις οθόνες της τηλεόρασης για να δηλώσουν ότι θλίβονται με αυτή την εξέλιξη ενώ το άλλο πρόσωπό τους είναι χαρούμενο θέλοντας να δηλώσει: “Δεν σας τα έλεγα; Να νέα αρνητικά δεδομένα, ας υποκύψουμε λοιπόν.”

Οι υπόγειες και μυστικές δραστηριότητες εναντίον των συμφερόντων της Κύπρου από τους ημέτερους, φαίνονται πολύ αποκαλυπτικά στη στάση της ΟΥΕΦΑ για τις ελληνικές σημαίες που οι φίλαθλοι του ΑΠΟΕΛ παίρνουν στο γήπεδο. Λοιπόν, η ΟΥΕΦΑ ζήτησε να αφαιρεθούν ειδάλλως θα τιμωρούσε το ΑΠΟΕΛ. Τι είχε γίνει; Είναι γνωστό ότι παράγοντες του πολιτικού σκηνικού της Κύπρου μαζεύονται κάθε λίγο και λιγάκι στα κογκλάβιά τους, για το πώς θα κάνουν τους Κύπριους να δεχτούν να γίνουν ηλίθιοι και δούλοι των νέων σχεδίων και κάθε φορά οργανώνουν κάποια υπόσκαψη που θα βοηθήσει τα σχέδιά τους, πότε εναντίον της Κυπριακής Εκκλησίας, πότε εναντίον του αγώνα του 55-59, ακόμη εναντίον του Λυσσαρίδη,  της ιστορικής μνήμης του Κυπριακού Ελληνισμού, της εθνικής και πολιτιστικής του ταυτότητας γενικά και άλλων πολλών. Εκεί συζητήθηκε και το θέμα των ελληνικών σημαιών που οι φίλαθλοι του ΑΠΟΕΛ και άλλων ομάδων παίρνουν στα γήπεδα. Αυτή η ενέργεια δυναμώνει τα αισθήματα συλλογικής ταυτότητας και περηφάνιας, πρέπει, λοιπόν, να τη χτυπήσουμε αποφάσισαν. Δρομολόγησαν διάφορα, ένα ήταν να παροτρύνουν την ΟΥΕΦΑ να δράσει ή ίδια. Η πίεση εναντίον της ελληνικής σημαίας όταν προέρχεται από κυπριακούς κύκλους δεν είναι αποτελεσματική, ακόμη προκαλεί αντιδράσεις, ενώ αν αυτή προέλθει από ευρωπαϊκά και διεθνή σώματα θα φανεί ουδέτερη και αντικειμενική, ότι είναι απόφαση της διεθνούς νομιμότητας και πρακτικής και θα γίνει αποδεκτή πιο εύκολα. Πλησίασαν, λοιπόν, την ΟΥΕΦΑ και υπέδειξαν ότι πρέπει να πιέσει για το θέμα των ελληνικών σημαιών. Βοηθήστε μας και σεις λίγο, παρακαλούσαν και υπεδείκνυαν, αν μας ενισχύσετε και σεις θα συντείνετε και στη λύση του Κυπριακού που όλοι προσπαθούμε τώρα να καταφέρουμε κάτι, είναι εθνικισμός και χουλιγκανισμός αυτό το φαινόμενο γι’ αυτό  χτυπήστε το και άλλα πολλά. Η ΟΥΕΦΑ, κατά το “αφορμή βοήθα με” που αναφέραμε προηγουμένως και βλέποντας ότι αυτό το ζητούσαν οι ίδιοι οι Κύπριοι, μέλη του πολιτικού, κρατικού και αθλητικού κατεστημένου, και πιστεύοντας ότι ήταν μια εύκολη υπόθεση, προχώρησε στη γελοία αυτή απαίτηση. Μαρτυρίες γι’ αυτή την κατρακύλα υπάρχουν πολλές, από ηλεκτρονικά μηνύματα, τηλεφωνήματα, τέλεφαξ, γραπτές αναφορές. Φυσικά, πολλοί εξέφρασαν τη λύπη τους τότε για την απόφαση όμως το άλλο μισό πρόσωπό τους ήταν χαρούμενο γιατί έβλεπαν να πετυχαίνει το σχέδιό τους για τη μετατροπή των Κυπρίων σε ένα πολτό άχρωμων και άοσμων καταναλωτών χωρίς ιστορική μνήμη και συνείδηση, σε ένα ασπόνδυλο συνονθύλευμα.

Η απόφαση της ΟΥΕΦΑ ήταν πράγματι κάτι ανεπανάληπτο, απόδειξη ότι πια μας χρησιμοποιούν ως ινδικά χοιρίδια των ερευνητικών εργαστηρίων, ως ηλίθιους και ασπόνδυλους σε ζωώδη κατάσταση. Από που και ως που θα καθορίσει η ΟΥΕΦΑ ποια σημαία θα πάρει ένας φίλαθλος σε γήπεδο π.Χ. της Ισπανίας; Αν θέλει μπορεί να πάει με τη σημαία της Δανίας ή της Φιλανδίας. Και τόσες φορές, από την τηλεόραση,  στους διάφορους αγώνες, είδαμε όλες τις σημαίες της Γης. Για τους Κύπριους όμως μπορεί να παρθεί και η πιο εξευτελιστική απόφαση γιατί θεωρείται δεδομένο ότι δεν θα αντιδράσουν. Ακόμη η ελληνική σημαία προστατεύεται και κατοχυρώνεται από το Κυπριακό σύνταγμα, υψώνεται παντού. Η ελληνική σημαία είναι η Ιστορία μας,  η ταυτότητά μας, η πολιτιστική μας διακήρυξη, η δήλωση του συνανήκειν. Ποιος γραφειοκράτης της ΟΥΕΦΑ αποφασίζει και διατάσσει για το θεμελιώδες και πρωταρχικό της ιστορίας της Κύπρου; Ακόμη, η Κύπρος αποτελεί ευρωπαϊκό έδαφος. Ποιος μας θεωρεί τόσο υπανάπτυκτους που διατάζει να απαγορευτεί η ελληνική σημαία, σημαία κράτους της ευρωπαϊκής Ένωσης, στο ευρωπαϊκό έδαφος της Κύπρου; Μόνο για την Κύπρο παίρνονται τετοιες απαράδεκτες αποφάσεις.

Οι αντιδράσεις όμως του γεμάτου αξιοπρέπεια και περηφάνια φίλαθλου κοινού του ΑΠΟΕΛ όπως και πολλών άλλων παραγόντων ήταν έντονες και εν τέλει η ΟΥΕΦΑ υπαναχώρησε. Πάντως νομικός φίλος από την Αθήνα, ευπαίδευτος και διακεκριμένος, υποστηρίζει και συμβουλεύει ότι και τώρα ακόμα αν το ΑΠΟΕΛ κινήσει αγωγή εναντίον της ΟΥΕΦΑ θα κερδίσει εκατομμύρια ως αποζημίωση γιατί αυτή η απόφαση μειώνει και εξευτελίζει τη σημαία ενός κράτους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απαγορεύει την προβολή και ανάρτηση επί ευρωπαϊκού εδάφους μίας σημαίας ενός κράτους μέλους, έτσι  παραβιάζει θεμελιώδη δεδομένα της ίδιας της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, που προβλέπει για την ανάρτηση και προβολή όλων των σημαιών των κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί ευρωπαϊκού εδάφους. Και το ΑΠΟΕΛ πρέπει να αποζημιωθεί για την οδύνη, την ταλαιπωρία που υπέστη, την προσπάθεια για τη  δημιουργία αισθημάτων ενοχής και απογοήτευσης, τη δυσφήμιση.

Η απόφαση αυτή μπορεί να μην πέτυχε, όμως μπορεί να μας βοηθήσει ως θέμα-περίπτωση μελέτης, με χαρακτηριστική τυπολογία δράσεων και αντιδράσεων,  για να κατανοήσουμε διάφορες πλευρές των εξελίξεων σε θέματα κοινωνικά καθώς  και στο μείζον θέμα του Κυπριακού.  Δηλαδή: α) Υπάρχουν πρώτα από όλα αποφάσεις και πίεση των ασπόνδυλων νεοκυπριακών κύκλων (σε επαφή, συνεργασία ή κάτω από τις υποδείξεις και ξένων δυνάμεων και παραγόντων) για να προωθηθεί κάτι που χτυπά τα εθνικά,  ακόμη και ευρωπαϊκά, ερείσματα της Κύπρου, για να υποκύψει ο Κυπριακός Ελληνισμός στα σχέδια που μεθοδεύονται. β) Οι κύκλοι αυτοί συνήθως κρύβονται ύπουλα και καλύπτονται πίσω από ξένα σώματα, οργανώσεις και θεσμούς που θεωρούνται ουδέτερα. γ) Όταν τα πράγματα εξελιχθούν όπως τα δρομολόγησαν βγαίνουν και δηλώνουν την απαρέσκειά τους για τις εξελίξεις για να εκτονώσουν τις αντιδράσεις της κομματικής τους βάσης. γ) Την ίδια ώρα χρησιμοποιούν αυτήν την απόφαση για να καλλιεργήσουν ακόμη περισσότερο το κλίμα παραίτησης και ηττοπάθειας. δ) Όταν, όμως, οι αντιδράσεις άλλων πολιτικών κύκλων και κυρίως της βάσης του Κυπριακού Ελληνισμού κορυφώνονται, η αρνητική για την Κύπρο απόφαση αναστέλλεται ή υπονομεύεται η αξία της με άλλα μέτρα και αποφάσεις.

Ένα λοιπον: εύγε στους φιλάθλους του ΑΠΟΕΛ που επέμεναν και επιμένουν. Γιατί το πείσμα και η εμμονή είναι σωτήρια για την Κύπρο. Το θέμα όμως δεν βρίσκεται εδώ μόνο. Η ελληνική σημαία συμπυκνώνει την έννοια της κυπριακής αξιοπρέπειας, της ιστορικής περηφάνειας, της ταυτότητας και των συνεκτικών δεσμών της κοινωνίας μας. Έτσι, πιστεύω ότι η σωτηρία της Κύπρου θα κριθεί όταν και οι αγαπητοί φίλαθλοι της Ομόνοιας αρχίζουν να παίρνουν στα γήπεδα, στους αγώνες της αγαπημένης μας ομάδας, την ελληνική σημαία.

Υ.Γ. Για όσους ερωτούν γιατί πάλι πρώτο στο ιστολόγιο το κείμενο για τις «Ελληνικές σημαίες του ΑΠΟΕΛ» η απάντηση είναι πολύ απλή: Για τη μαγκιά του ΑΠΟΕΛ

Οι υπόγειες διαδρομές των ιστορικών θεωριών, τρία κείμενα

Μαρτίου 5, 2012

1. Οι υπόγειες διαδρομές των ιστορικών θεωριών 

2. Την αγαπήσαμε τόσο την επανάσταση

3. Οι υπόγειες διαδρομές των ιστορικών θεωριών, Β᾽

 

Οι υπόγειες διαδρομές των ιστορικών θεωριών

Το 1989 σημειώθηκε η κατάρρευση του σοβιετικού στρατοπέδου. Ο διπολικός κόσμος που οικοδόμησε τις λογικές και τις πρακτικές οργάνωσης και ανάλυσης του πλανήτη, ακόμη τις βάσεις αναπαράστασης και εικονοποιίας του, χάθηκε και αναδύθηκε η Αμερική ως η μόνη υπερδύναμη του κόσμου. Στον πρόεδρο της Αμερικής απονεμήθηκε, προσφυώς, ο τίτλος του πλανητάρχη.

Αυτή την περίοδο εμφανίζονται και διάφορες πρωτότυπες θεωρίες, ανάμεσα σ’αυτές και εκείνη του Φουκιγιάμα, που μιλούσε για το τέλος της Ιστορίας. αφού η επικράτηση των σύγχρονων πολιτικών θεωριών και καταστάσεων αποτελούσαν το «ακροτελεύτιο σημείο της ιδεολογικής εξέλιξης της ανθρωπότητας» και την τελική μορφή της ανθρώπινης διακυβέρνησης. Τα πάντα λοιπόν είχαν, στον μονοπολικό κόσμο, τακτοποιηθεί, η ηγεμονική δύναμη της Αμερικής θα επέβαλλε τις εξελίξεις και τις λογικές που θα ακολουθούσε ο πλανήτης και όλοι οι εχέφρονες και νουνεχείς της παγκόσμιας κοινωνίας όφειλαν να συντονίσουν το βήμα τους σύμφωνα με το ρυθμό που θα επέβαλλε η μοναδική υπερδύναμη.

Προς το τέλος της δεκαετίας του 1990 η συντηρητική και σκληροπυρηνική ηγετική ελίτ της αμερικανικής διανόησης και πολιτικής υπέβαλε το Σχέδιο για τον Νέο Αμερικανικό Αιώνα [P.N.A.C. = Project for the New American Century). Μετριόφρων προοπτική αν θυμηθούμε ότι ο Χίτλερ μιλούσε για το χιλιόχρονο Ράιχ της γερμανικής κυριαρχίας που θα οικοδομούσε η άνοδός του στην εξουσία.

Ο εικοστός πρώτος αιώνας θα ήταν λοιπόν ο αιώνας της Αμερικής, που φαινόταν να βαδίζει πάνω σε σίγουρες σιδηροτροχιές.

Μέσα σ’αυτές τις εξελίξεις πρέπει να δούμε και τις ιδεολογικές συντεταγμένες που εκπορεύθηκαν από την Αμερική για πολλά θέματα και κυρίως για το θέμα της ιστορικής επισκόπησης του παρελθόντος.  Σε όλες τις εποχές κάθε υπερδύναμη εξακτινώνει ιδεολογίες και πρακτικές για παγκόσμια χρήση, δεν θα αποτελούσε εξαίρεση η αδιαμφισβήτητη και μοναδική υπερδύναμη του πλανήτη, που πράγματι για πρώτη φορά στην ιστορία της ανθρωπότητας είχε συσσωρεύσει πλούτο και δύναμη σε τόσες κολοσσιαίες ποσότητες. Η ιστορικές θεωρίες θα έπρεπε πια να συντείνουν στην αποδόμηση της εθνικής ιστορίας, θα υπονόμευαν το κύρος και την ιδεολογική εμβέλεια της έννοιας «επανάσταση», θα υπονόμευαν το ιστορικό βάθος και τις κοινωνικές, πολιτικές και ταξικές αντιθέσεις κάθε αντιπαλότητας, υποβάλλοντας την ψυχολογική προσέγγιση και λύση (υπό την αμερικανική συμβουλευτική κηδεμονία) και άλλα πολλά.

Η έννοια επανάσταση, που αποτελούσε ιστορική περηφάνια, με το θετικό πρόσημο που την αντιμετώπιζαν οι λαοί και οι πολίτες, ως χώρος και χρόνος  θυσίας και έπαρσης αλλά και φόβητρου για κάθε καταπιεστή, έπρεπε να υπονομευθεί και ταπεινωθεί, να χάσει την αίγλη και το κύρος της. Οι κατέχοντες και κυρίαρχοι πάντα φοβούνται την επαναστατική ιδεολογία, εκτός αν θεωρούνται ότι είναι κληρονόμοι της. Έτσι η μοναδική επανάσταση που παρέμενε αδιαμφισβήτητη ήταν η αμερικανική, εξ άλλου μ’αυτήν οικοδομήθηκαν οι Η.Π.Α. προορισμένες από «τη θεία εντολή για να οδηγήσουν τον πλανήτη». Οι άλλες επαναστάσεις έπρεπε να αποδομηθούν, να ευρεθούν και να αναδειχθούν τα αρνητικά τους στοιχεία.

Χαρακτηριστικά στο βιβλίο Ιστορίας της Τρίτης Λυκείου που κυκλοφόρησε αμέσως μετά το 2000, όταν μεθοδευόταν η υποβολή του σχεδίου Ανάν, μέσα στις δέκα, μόνο,  γραμμές που σχετίζονται με την Κύπρο αναφέρονται και οι δύο κυπριακές εξεγέρσεις των νεότερων χρόνων. Η εξέγερση των Οκτωβριανών (1931) και ο αγώνας του 55 – 59. Και για τις δύο οι συγγραφείς του εγχειριδίου αναφέρονται καταδικαστικά και απαξιωτικά. Η  πρώτη ήταν αυθόρμητη, ανοργάνωτη, βραχύχρονη λαϊκή εξέγερση, η δεύτερη ήταν ένας αγώνας ένοπλος, μακροχρόνιος, οργανωμένος με συνωμοτικό μηχανισμό. Τι συμβαίνει λοιπόν και οι δυο εξεγέρσεις των Κυπρίων, δυο όλες κι όλες στα τελευταία 170 χρόνια,  αναφέρονται απαξιωτικά; Αν προσιδιάζει στις συνθήκες της Κύπρου η μαζική και άοπλη διεκδίκηση θα έπρεπε να ακουγόταν ένας λόγος επαίνου για την πρώτη (τα Οκτωβριανά), αν προσιδιάζει ο οργανωμένος μακροχρόνιος ένοπλος αγώνας θα έπρεπε να ακουγόταν ένας λόγος επαίνου για τη δεύτερη (ΕΟΚΑ 1955 – 59).

Τίποτα όμως. Και οι δύο ακυρώνονται στο σχολικό αυτό εγχειρίδιο. Η ιδεοληψία και η προκάτ άποψη για την Κύπρο είναι λοιπόν σαφής και εμφανής: Οι Κύπριοι δεν δικαιούνται μερίδιο εξανάστασης, μεταρσίωσης και μέθεξης, δεν τους αναλογεί περίοδος δυναμικής διεκδίκησης και περηφάνιας, δεν μπορούν να παρεμβαίνουν στην ιστορική εξέλιξη με εξεγέρσεις και πνεύμα αυτοθυσίας, πρέπει να παραμείνουν μίζερα και παθητικά ανθρωπάρια, άθυρμα στις δοσοληψίες και διακανονισμούς της διπλωματικής συναλλαγής και  του διεθνούς δούναι και λαβείν, μια κοινότητα που θα πρέπει εσαεί να ετεροκαθορίζεται στα διαβούλια μυστικών αιθουσών και στους διαδρόμους των διπλωματικών παρασκηνίων και πάντα άλλοι να δημιουργούν τη μοίρα της.

Το ερώτημα είναι γιατί τόσοι ιστορικοί προσκύνησαν κεχηνότες και χάσκοντες αυτά τα νέα ιδεολογικά προϊόντα που εξακτίνωσε η αμερικανική πρακτική; Φαίνεται ότι ο επαρχιωτισμός και τα αισθήματα μειονεξίας απέναντι σε υποδείξεις από μητροπολιτικά κέντρα αποτελούν βασικά γνωρίσματα αρκετών ιθαγενών.

ΤΗΝ ΑΓΑΠΗΣΑΜΕ ΤΟΣΟ ΤΗΝ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

Γράψαμε σε άλλο σημείωμα για την ιδεολογική προετοιμασία υποδοχής του νέου αμερικανικού αιώνα και της εναρμόνισης με αυτόν. Οι Αμερικανοί πίστευαν αταλάντευτα ότι ο 21ος αιώνας θα ήταν ο αιώνας της απόλυτης αμερικανικής ηγεμονίας και προετοίμαζαν, ανάμεσα σ’ άλλα, και τη θεωρητική υπεράσπιση αυτής της πορείας. Από αμερικανικά κέντρα εξουσίας και άλλα ελεγχόμενα σε διάφορα μέρη του πλανήτη, άρχισαν να εκπορεύονται διάφορες σχετικές θεωρίες. Τα πράγματα έπρεπε να ανασημασιολογηθούν, να φωτιστούν από άλλες πλευρές. Με σεμινάρια, υποτροφίες, συνέδρια, κύκλους μαθημάτων, ένταξη των θεωριών αυτών στα πανεπιστημιακά ιδρύματα, εκδόσεις, εκπομπές και κύκλους διανοουμένων, άρχισαν να επιβάλλουν διάφορες αποδομητικές θεωρίες.

Οι κύκλοι των διανοουμένων είτε πίστεψαν σ’ αυτές τις θεωρίες, είτε ωφελήθηκαν απ’ αυτές. Πάντως προσχώρησαν, και οι νέες, αμερικανικής προέλευσης, ιδέες άρχισαν να επικρατούν. Το κυριότερο, τις επέβαλλε η αμερικανική ισχύς που φαινόταν αδιαμφισβήτητη. Η επιβολή μιας νέας θεώρησης των πραγμάτων με την πειθώ αποτελεί δύσκολη υπόθεση. Όμως όταν ενισχύεται από την ένυλη παρουσία της μοναδικής πανίσχυρης χώρας τα πράγματα ευκολύνονται και η θεωρία επιβάλλεται τάχιστα.

Πρώτη και βασική θέση της νέας αμερικανικής τάξης πραγμάτων ήταν η υπονόμευση της έννοιας Επανάσταση που αποτελούσε ιστορική περηφάνια των λαών.  Για τους λαούς και τους πολίτες η Επανάσταση, ως χώρος και χρόνος  θυσίας και έπαρσης αλλά και φόβητρου για κάθε καταπιεστή, ήταν πάντα σεβαστή γι’αυτό έπρεπε να υπονομευθεί και ταπεινωθεί, να χάσει την αίγλη και το κύρος της. Όπως αναφέρθηκε στο προηγούμενο σημείωμα οι κατέχοντες και κυρίαρχοι πάντα φοβούνται την επαναστατική ιδεολογία, εκτός αν θεωρούνται ότι είναι κληρονόμοι της. Έτσι η μοναδική επανάσταση που παρέμενε αδιαμφισβήτητη ήταν η αμερικανική, εξ άλλου μ’ αυτήν ιδρύθηκαν οι Η.Π.Α. προορισμένες από «τη θεία εντολή για να οδηγήσουν τον πλανήτη». Οι άλλες επαναστάσεις έπρεπε να αποδομηθούν, να ευρεθούν και να αναδειχθούν τα αρνητικά τους στοιχεία.

Σ’ όλο τον πλανήτη άρχισε η αποδόμηση της επαναστατικής θεωρίας, των ιστορικών επαναστατικών παραδόσεων, της συγκίνησης με την οποία οι πολίτες και οι λαοί αντιμετώπιζαν το θέμα Επανάσταση. Οι Επαναστάσεις οδηγούν στον ολοκληρωτισμό, επανατόνιζε νεοφανής φιλόσοφος, αποτελούν ιδεολογήματα συλλογικότητας. Η μπάλα πήρε τα πάντα. Ταξικές εξεγέρσεις, πολιτικές επαναστάσεις, Εθνική Αντίσταση, Εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα του τρίτου κόσμου. Όλα έπρεπε να μηδενιστούν, να κατεδαφιστούν.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στον ελληνικό χώρο ξεκίνησαν με την υπονόμευση της επανάστασης του 1821 και του αγώνα στην Κύπρο εναντίον της αποικιοκρατίας, το 1955 -1959. Και οι δύο υπονομεύσεις συμβάδιζαν με τις γενικότερες κατευθύνσεις αλλά και με την ειδικότερη αμερικανική πολιτική της μείωσης των αντιστάσεων του ελληνικού λαού και της επιβολής ενός διακανονισμού των ελληνοτουρκικών διαφορών  σύμφωνα με τα αμερικανικά συμφέροντα, στη συγκεκριμένη περίπτωση ο ελληνικός λαός θα εκαλείτο να πληρώσει τον λογαριασμό. Η βάση της υπονόμευσης στηρίχτηκε σε μια ομάδα ευλύγιστων διανοουμένων που καλούνται «προοδευτικοί και εκσυγχρονιστές», εναρμονισμένοι με τους σύγχρονους καιρούς της παγκοσμιοποίησης. Γι’ αυτό άφησαν προς το τέλος την υπονόμευση του έπους της εθνικής αντίστασης εναντίον της Κατοχής, το 1941 – 1944. Τα πράγματα είναι νωπά ακόμη, ο συναισθηματικός κραδασμός από το ηρωικό αυτό έπος δεν έχει καταλαγιάσει, η κατεδάφιση θα προκαλούσε αντιδράσεις, ακόμη πολλοί διανοούμενοι των νέων θεωριών προέρχονταν από τον πολιτικό χώρο της αριστεράς, που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην αντιστασιακή αντικατοχική πάλη, και δεν θα προσχωρούσαν εύκολα και στην κατεδάφιση αυτή.

Περιορίστηκαν, λοιπόν, στην Επανάσταση του 1821 και στον κυπριακό αγώνα, περιμένοντας τη δημιουργία πιο ευνοϊκών συνθηκών. Φυσικά πιο νωπός είναι ο αγώνας της ΕΟΚΑ όμως για τη περιθωριακή και απομονωμένη Κύπρο όλα μπορούν να συμβούν και το κουρέλιασμα της ιστορικής της έπαρσης λόγω του αγώνα του 55 – 59 είναι κάτι εύκολο για τους Αθηναίους διανοούμενους. Πάντως τώρα ξεκίνησαν σιγά και την αποδόμηση της Αντίστασης εναντίον της γερμανικής κατοχής.

Ο νέος αμερικανικός αιώνας δεν ήθελε τη μυθολογία των επαναστάσεων, την έπαρση που δημιουργούσαν ως ιστορική παρακαταθήκη στους λαούς, το παράδειγμα, το θάρρος και το κουράγιο που δίνουν. Η έννοια της Αντίστασης και της Επανάστασης έπρεπε να πάρει απαξιωτικό χαρακτήρα. Οι άνθρωποι δεν μπορούν να έχουν συλλογικά οράματα για τα οποία είναι έτοιμοι να αγωνιστούν, να θυσιαστούν. Πρέπει να μετατραπούν απλώς σε ένα άχρωμο και άοσμο πολτό καταναλωτών. Τώρα πια υπήρχε η αμερικανική ηγεμονία και προστασία που αγκάλιαζε όλο τον πλανήτη. Οι λαοί  απλώς έπρεπε να συντονίζονταν με την αμερικανική υπερδύναμη, θα υπάκουαν και θα ακολουθούσαν και όλα θα βελτιώνονταν αφού είναι γνωστή η μεγαλοψυχία των Η.Π.Α. προς όλους όσοι την ακολουθούν ευπειθώς.


 

ΟΙ ΥΠΟΓΕΙΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΤΩΝ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΘΕΩΡΙΩΝ, Β’

Γράψαμε στα προηγούμενα σημειώματα για τους τρόπους που δρομολόγησε η Αμερική, μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, για έναν «Αμερικανικό αιώνα». Αδιαμφισβήτητη υπερδύναμη πια, με απόλυτη κυριαρχία επί του πλανήτη, προγραμμάτιζε ο 21ος αιώνας να ήταν ο αιώνας της αμερικανικής κυριαρχίας. Βασικές και θεμελιώδεις συνισταμένες  των αμερικανικών θεωριών, που άρχισαν να επικρατούν, ήταν η υπονόμευση της έννοιας του έθνους, η ανάδυση ποικίλων αντιθέσεων εντός των εθνών,  αντιθέσεων μειονοτικών και άλλων, και σε πρακτικό πολιτικό επίπεδο η δημιουργία ανίσχυρων κρατών-προτεκτοράτων, που για να επιβιώσουν έπρεπε να συνταυτίζονταν πάντα με τις αμερικανικές επιλογές.

Σε θεωρητικό επίπεδο είχαμε ακόμη την μείωση και υπονόμευση της έννοιας «Επανάσταση» και την παρουσίαση και διαχείριση των αντιθέσεων και αντιπαλοτήτων του πλανήτη, που είχαν ιστορικό βάθος, ως ψυχολογικών αντιθέσεων, τις οποίες οι λαοί έπρεπε να υπερβούν. Βασική συνοδευτική αυτών των ανιστόρητων τοποθετήσεων ήταν η θεωρία και η πρακτική για την επίλυση των συγκρούσεων, που μετέτρεπε την υφήλιο σε ένα νηπιαγωγείο χαζοχαρούμενων παιδιών, πλην κακομαθημένων, με ιδιοτροπίες, πείσματα και εμμονές. Είναι προφανές ότι το αμέσως αναμενόμενο ήταν η επιθυμία να παρέμβει και να δώσει λύσεις ο διευθυντής του νηπιαγωγείου, δηλαδή η Αμερική, για να θεραπεύσει πάσα νόσο και πάσα μαλακία. Που για να επιβάλει το ειρηνικό περιβάλλον θα έπρεπε να θύμωνε με τα κακομαθημένα παιδιά, θα επέβαλλε κάποιες τιμωρίες, μα θα επιτύγχανε το ποθούμενο.

Όμως οι αντιθέσεις που κινούν τις εξελίξεις στον πλανήτη δεν είναι ψυχολογικές και δεν αποτελούν ιδιοτροπίες και πείσματα, είναι φορτισμένες ιστορικά και επενδυμένες με μύριες άλλες συνισταμένες. Οι αντιτιθέμενοι εκφράζουν και ενσαρκώνουν εθνικές και ιστορικές καταπιέσεις, ταξική εκμετάλλευση και πολιτιστική υπονόμευση, κυρίως οι μετέχοντες σε μια σύγκρουση ομαδοποιούνται στους αντιτιθέμενους χώρους των εκμεταλλευτών και αυτών που υφίστανται την καταπίεση.  Το σημαντικότερο λοιπόν ήταν οι προτάσεις για το πολιτικό συγκείμενο διαβίωσης των αντιτιθέμενων και όχι οι παιδιάστικες αμερικανικές νουθεσίες που παρουσίαζαν κάθε σύγκρουση ως παρωχημένη ψυχολογική εμμονή.

Μελέτησα μερικά κείμενα που μοίραζαν οι αμερικανοί στα σεμινάρια για την επίλυση των συγκρούσεων και έμεινα άναυδος από τη σκόπιμη αφέλεια και την ισοπέδωση που προωθούσαν. Χαρακτηριστικά, για το Κυπριακό μιλούσαν για τον ψυχολογικό παράγοντα και τον αγώνα για υπέρβασή του, μάλιστα μια πρακτική που εφάρμοσαν ήταν να οργανώνουν διάφορες συναντήσεις, κυρίως στα κατεχόμενα,  στις οποίες μετέβαιναν Ελληνοκύπριοι διανοούμενοι και εκεί ένα μέρος της τελετής ήταν να έδιναν  τα χέρια με τους Τουρκοκυπρίους, σε μια αλυσίδα δεμένων χεριών για αρκετή ώρα. Εκεί έμπλεοι από θεία φώτιση οι μετέχοντες Ελληνοκύπριοι δήλωναν ότι αισθάνθηκαν ότι οι Τουρκοκύπριοι είναι και εκείνοι άνθρωποι.

Ω τάλαν Κύπριε διανοούμενε, τώρα το κατάλαβες; Λοιπόν, εμείς που πάντοτε θεωρούσαμε αυτονόητο ότι οι Τουρκοκύπριοι είναι άνθρωποι, πάντοτε τονίζαμε και ότι το πρόβλημα δεν βρίσκεται εδώ. Η πολιτική ταμπακέρα, για την οποία οι Αμερικανοί δεν λένε κουβέντα, είναι το πρόβλημα. Λοιπόν οι άνθρωποι-Τουρκοκύπριοι δικαιούνται να μένουν σε κλεμμένα σπίτια; Θα υπάρχουν ρατσιστικοί περιορισμοί στην Κύπρο; Στρατός κατοχής; Και άλλα πολλά. Δηλαδή εκείνο που έπρεπε να απαντηθεί ήταν το πολιτικό συγκείμενο συμβίωσης των Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων στην ευρωπαϊκή Κύπρο, βάσει ποιων θεμελιωδών αξιών θα δινόταν η λύση.

Πιο κάτω από την τραγωδία υπάρχει ακόμα ένα σκαλί, η γελοιοποίηση. Και οι Κύπριοι δέχτηκαν να γελοιοποιηθούν από τους αμερικανικούς φωστήρες και να βλέπουν το Κυπριακό όχι ως πρόβλημα εισβολής και κατοχής, πρόβλημα καταπίεσης των  στοιχειωδών δικαιωμάτων αλλά ως ψυχολογικό πρόβλημα, που για να λυθεί έπρεπε να αποβάλουμε τα ψυχολογικά μας σύνδρομα. Η αμερικανική πολιτική ενίσχυσε τις εξελίξεις για να κατεβούμε, το 1974, στο σκαλί της τραγωδίας. Προχώρησε και άλλο και συνέβαλε για να κατέβουν αρκετοί Κύπριοι διανοούμενοι και στο πιο κάτω σκαλί, να γελοιοποιηθούν.

Σ’αυτές τις αμερικανικές ανοησίες, οι λαοί που έχουν ιστορική παιδεία και ιστορική πείρα, πρέπει να παραμείνουν νηφάλιοι, ως πολιτικά όντα που αναδεικνύουν την πολιτική διάσταση των πραγμάτων και δεν μετατρέπονται σε χαζοχαρούμενο νηπιαγωγείο που αναμασά αμερικανικά τραγουδάκια, εύκολα και ρυθμικά, για πάσα χρήση.