Ο ΚΟΥΡΑΣΜΕΝΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ και άλλες παράπλευρες απώλειες. Αναφορά στον Σωτήρη Ραπτόπουλο

  1. Στις 5 Απριλίου 2011 είχα αναρτήσει στο Ιστολόγιο την ακόλουθη «Μικρή ανακοίνωση»:

Λόγω ειλημμένων υποχρεώσεων (επιμέλεια και έκδοση δύο βιβλίων και υποβολή διατριβής εντός του 2011), λόγω υπερκόπωσης και, κυρίως, λόγω έντονων υποδείξεων του θεράποντος ιατρού μου δεν μπορώ να συμμετέχω σε διάφορες  εκδηλώσεις που αγαπητοί φίλοι και άνθρωποι που εκτιμώ το έργο τους μου προτείνουν (βιβλιοπαρουσιάσεις, σεμινάρια, συνέδρια και άλλες εκδηλώσεις).

Είμαι υποχρεωμένος να αναρτήσω αυτή την ανακοίνωση, γιατί φοβάμαι τις παρεξηγήσεις από ανθρώπους που αγαπώ και εκτιμώ. Γίνεται για λόγους υγείας και υπερκόπωσης.

2. Την ίδια ημέρα, ύστερα από λίγο, ο Σωτήρης Ραπτόπουλος έστειλε στο ιστολόγιο το ακόλουθο μήνυμα:

Αγαπητέ Σάββα,

…γνωρίζοντας ότι οι μηχανές φόρτισής σου είναι η συνδεδεμένες με την φιλολογική έρευνα, πιστεύω ότι σύντομα θα ..επαναφορτισθείς αρκούντως!

3. Καλοσύνη του Σωτήρη Ραπτόπουλου που, αισιόδοξος, προσδοκεί τη νέα φιλολογική οιστρηλάτηση. Όμως φιλτέρα η αλήθεια. Το Μεγάλο Σάββατο, 23 Απριλίου, του έγραψα, λοιπόν, το ακόλουθο μήνυμα: Ο ΚΟΥΡΑΣΜΕΝΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ και άλλες παράπλευρες απώλειες.

Διάβασα την  Ευγενία Γκραντέ του Μπαλζάκ και τη Λυγερή του Καρκαβίτσα, όταν ήμουνα στο Γυμνάσιο, τον ίδιο μήνα. Αμέσως μου έκανε εντύπωση η κοινότητα αισθημάτων και διαδρομών, καθώς και τα κοινά σημεία της περιρρέουσας ατμόσφαιρας στην πορεία των δύο γυναικών-ηρωίδων που ξεκινούν με ευαισθησία, με ευγένεια και αγνότητα προθέσεων και πίστεων για να καταλήξουν στον εγωισμό και την αδιαφορία για τον Άλλο, φιλοχρήματες και ιδιοτελείς.  Πρώτα η Ευγενία Γκραντέ, στην επαρχιακή Γαλλία μετά την επανάσταση του 1789, όταν επιβάλλεται απόλυτα η καπιταλιστική λογική και η λεπτεπίλεπτη και ευαίσθητη Ευγενία προσχωρεί στους νέους καιρούς και εκφράζει τη βαναυσότητά τους αφού έχει πια μοναδικό μέτρο κρίσης το χρήμα. Η Λυγερή μετά, στην ελληνική ύπαιθρο με τη «δίψα του χρυσίου» και τον πόθο «της εξουθενώσεως των άλλων».

Ακόμη με ενδιέφερε πάντα η συνεξέταση ευρωπαϊκών πεζογραφημάτων με ελληνικές δημιουργίες, οι επιδράσεις που άσκησαν και ο διάλογος μαζί τους  (αίφνης το Έγκλημα και Τιμωρία του Ντοστογιέφσκυ και Η Φόνισσα του Παπαδιαμάντη, Τα μυστήρια των Παρισίων του Σύη και πληθώρα άλλων πεζογραφικών μυστηρίων της νεοελληνικής πεζογραφίας). Η Ευγενία Γκραντέ κυκλοφόρησε το 1833, μεταφράστηκε στα ελληνικά από τον Άγγελο Βλάχο το 1883. Η Λυγερή κυκλοφόρησε σε βιβλίο το 1896 αφού προηγουμένως δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Εστία, το 1890. Λοιπόν, πάντα με είλκυε μια συγκριτολογική μελέτη για τις δύο αυτές ηρωίδες, για τα δύο αυτά πεζογραφήματα. Περισπασμοί του βίου, οι σκέψεις και οι συγκρίσεις για την Ευγενία Γκραντέ και τη Λυγερή έμειναν στα βάθη του μυαλού -καποτε επέστρεφα. Πριν από λίγο καιρό είπα να ξεκινήσω αυτό το μελέτημα. Αυτό προϋποθέτει:

Α) Νέα ανάγνωση των δύο μυθιστορημάτων Ευγενία Γκραντέ και Λυγερή.

Β) Νέα ανάγνωση των Απάντων του Ανδρέα Καρκαβίτσα (πεζά, σημειώματα, επιστολές κ.λπ.) για εντοπισμό απόψεων και προβληματισμών για τα θέματα: Μπαλζάκ, ευρωπαϊκό μυθιστόρημα, αλλοτρίωση, νέες γυναίκες και κοινωνικό περιβάλλον κ.λπ.

Γ) Ανάγνωση όλων των σχετικών μελετημάτων για την εισαγωγή και δεξίωση του Μπαλζάκ στην Ελλάδα καθώς και της ευρύτερης ευρωπαϊκής πεζογραφίας

Δ) Ανάγνωση όλων των σχετικών μελετημάτων για το έργο του Καρκαβίτσα για να εντοπιστούν οι μελετητές που ίσως υπέδειξαν, συζήτησαν και  ερεύνησαν τις παράλληλες διαδρομές Ευγενίας και Λυγερής.

Όλα αυτά, για το γράψιμο ενός μικροφιλολογικού σημειώματος με έκταση δύο-τριών, περίπου, σελίδων.

Πάντοτε όταν ξεκινούσα μια παρόμοια έρευνα η ηδονή της ανάγνωσης και επανανάγνωσης, η ηδονή της συγγραφής, με άξονα το μελέτημα, με οιστρηλατούσε. Όμως, τελευταία, αυτό το μικροφιλολογικό, όπως και μερικά άλλα, το ξεκινώ και το αφήνω, με κέρδος κάποιες φιλολογικές σημειώσεις. Ξεκίνησα με τη Λυγερή και την Ευγενία Γκαντέ, το άφησα. Πήρα το βιβλίο του Ηλία Χ. Παπαδημητρακόπουλου, Ανδρέας Καρκαβίτσας Αναφορές στη ζωή και το έργο του, και το εκτενές μελέτημα της Τζίνας Πολίτη, Η μυθιστορηματική κατεργασία της ιδεολογίας: Ανάλυση της Λυγερής του Ανδρέα Καρκαβίτσα, πήρα κάποιες σημειώσεις -το άφησα.

Αγαπητέ Σωτήρη Ραπτόπουλε, όπως μεγαλώνεις η φλόγα της φιλολογίας παραμένει ακμαία, όμως υπάρχουν συνεχώς παράπλευρες απώλειες, που κάποτε αποδεικνύονται συντριπτικές, όπως γι’ αυτό το μελέτημα, που κατέπεσε θνησιγενές. Πια ακυρωμένο έστω κι αν γύριζε στ’ αυλάκια του μυαλού πάνω από σαράντα χρόνια. Γιατί ο Κρόνος –Χρόνος, που όπως αναφέρει και ο ορφικός ύμνος κατοικεί όλα τα μέρη του κόσμου [=ος ναίεις κατά πάντα μέρη κόσμοιο], κατοικεί και το κορμί μας.

Καλή Ανάσταση.

Advertisements

Ένα Σχόλιο to “Ο ΚΟΥΡΑΣΜΕΝΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ και άλλες παράπλευρες απώλειες. Αναφορά στον Σωτήρη Ραπτόπουλο”

  1. Σωτήρης Ραπτόπουλος Says:

    Αγαπητέ Σάββα,
    …Η ‘ερευνα κατοικεί σε δύο χρόνους -στον πραγματικό και στον υποθετικό. Όσα δεν κατορθώσουμε στον πραγματικό, θα τα ενοραθούμε στον υποθετικό. Ήδη με το σημείωμά σου θα κέντρισες σε πολλόυς το ενδιαφέρον για μια παρόμοια μελέτη..
    …αλλά άς ευχηθούμε «ΚΑΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ» τώρα -και ο πανδαμάτωρ χρόνος άς λησμονηθεί προσωρινώς…
    Σωτήρης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: