Ο διαφημιστικός βιασμός των ουρανών. Ένα νέο καθήκον της οικολογίας

 «Εμπορικές διαφημίσεις τώρα και στο…φεγγάρι», είναι ο τίτλος της εφημερίδας Ελευθεροτυπία (29 Νοεμβρίου 2002). Σε πεδίο ανοιχτό για επιχειρηματική δράση εξελίσσεται το φεγγάρι με πρωτοπόρο εταιρεία της Καλιφόρνιας που, σε συνεργασία με διαστημική εταιρεία Κοσμοτράς της Μόσχας, προγραμματίζει αποστολή στη σελήνη γεμάτη με διαφημιστικό και άλλο υλικό. Όλα αυτά κάνουν επίκαιρο το ακόλουθο σημείωμα που γράφτηκε πριν από είκοσι έξι χρόνια:

«Μέχρι τώρα, διάφορα εξαμβλώματα της ανθρώπινης διάνοιας και δημιουργίας (διαφημίσεις, αγάλματα, μνημεία) σου άφηναν μια διέξοδο. Οι διαφημίσεις στους δρόμους, τα ηρώα στα χωριά, τα κακόγουστα αγάλματα, είναι μικρής εμβέλειας. Έχουμε χώρο να αναπνεύσουμε αν δεν μας αρέσουν, μπορούμε να τους γυρίσουμε την πλάτη, να αποστρέψουμε το βλέμμα. Μπορούμε ακόμη να επέμβουμε, δραστικά να δείξουμε την αντίθεσή μας ξεσχίζοντάς τα ή ρίχνοντάς τους μπογιά, σπάζοντας ή ανατινάζοντάς τα.

Τώρα τα πράγματα αλλάζουν. Οι εξουσίες επινοούν πράγματα τα οποία θα υφιστάμεθα χωρίς δυνατότητες αποφυγής ή επέμβασης. Πρωτοπόρος σ’ αυτό το θέμα η Γαλλία. Το 1989, με την ευκαιρία των εκατόν χρόνων του πύργου του Άιφελ, θα εκτοξεύσει το «πρώτο ανθρώπινο έργο τέχνης στο διάστημα». Το «φωτεινό δακτυλίδι», όπως ονομάζεται το γαλλικό δημιούργημα θα εκτοξευτεί με πύραυλο τύπου «Αριάδνη» σε ύψος 800 χιλιομέτρων, θα έχει διάμετρο 7 περίπου χιλιομέτρων και για τρία χρόνια θα είναι ορατό απ’ όλο τον πλανήτη μας αφού το μέγεθός του, όπως θα φαίνεται από τη γη, θα είναι ίσο με το μέγεθος της σελήνης.

            Αυτά λοιπόν το 1989. Μέχρι τότε, όπως γράφει και το περιοδικό News Week (8 Δεκεμβρίου 1986, αρ. 49, σ. 31) και άλλοι ίσως θα έχουν τη φιλοδοξία για αποστολή στο διάστημα των δικών τους έργων. Έτσι τη νύχτα θα γεμίζει ο ουρανός σφυροδρέπανα, άστρα του Ισραήλ, αμερικανικές σημαίες, σήματα της Κόκα Κόλα και των «φαστ φουντ», ίσως σε πολλαπλάσιο μέγεθος από το μέγεθος της σελήνης. Οι ουρανοί δεν θα ’ναι πια οι ίδιοι. Η σύγχρονη σχιζοφρένεια θα απλωθεί και άλλο. Ανυπεράσπιστοι θα παραμένουμε βλέποντας τις νέες αλλαγές. Εκεί που το ανθρώπινο μάτι, για δεκάδες χιλιάδες χρόνια, συνήθισε να βλέπει την οικεία εικόνα, θ’ αρχίσει τώρα να σφυροκοπείται από τα φωτεινά σήματα που για λόγους προπαγάνδας και διαφήμισης θ’ αρχίσουν να μας επιβάλλουν τα διάφορα κέντρα εξουσίας.[…] Πώς θα νιώθει λοιπόν ο άνθρωπος του πλανήτη μας σ’ αυτή τη μόλυνση των ουρανών, σ’ αυτό το νέο βιασμό που θα ’ναι υπέρογκος και διαστημικός; Που θα σε συνοδεύει παντού ασφυκτικά. Γιατί δεν θα μπορείς να πας κάπου χωρίς την παρουσία του «μηνύματος». Στο δάσος, το ακρογιάλι, την εξοχή, τον κάμπο, τη θάλασσα, εκεί όπου μόνος, ή με πολύ δικά σου πρόσωπα, είχες μια άλλη αίσθηση του χώρου, βίωνες διαφορετικά τη σχέση σου με το περιβάλλον, θα σε βομβαρδίζουν παντού τα σημαινόμενα εμπορικών και εξουσιαστικών κέντρων.

Με τα διαστημικά αυτά έργα ο χώρος παντού γίνεται δομημένος, φτιαχτός, κατασκευασμένος. Η φυσική αταξία της εξοχής, της ζούγκλας, της έρημης βουνοπλαγιάς, γίνεται λεπτομέρεια όπως τα λίγα χόρτα που φυτρώνουν στην άκρη των δρόμων της πόλης. Η διπλάσια της σελήνης διαφήμιση π.χ. της κόκα κόλα στο διάστημα, διαχέει παντού το κατασκευασμένο, συρρικνώνει το φυσικό περιβάλλον, υπονομεύει το νόημα εννοιών όπως μοναξιά, φύση, ρομαντισμός, εξοχή, περισυλλογή, ονειροπόληση, ηρεμία.

Κι ακόμα μας κλέβουν τη νύχτα μας. Πανταχού παρόντες μας τονίζουν την παρουσία τους, υπονομεύουν ώρες που ήταν πιο δικές μας, έξω από τα πλαίσια της συναλλαγής και της καθημερινής δοσοληψίας, όταν οι ευαισθησίες μας δυνάμωνα και οι ονειροπολήσεις μας ξεκινούσαν τη διαδρομή τους.

Οι εξουσίες που τόσες φορές τους αποδόθηκε ο χαρακτηρισμός του σκοταδιστή, φωτίζουν τώρα έντονα, οικειοποιούνται εύηχα επίθετα και αντιστρέφουν παλιές κατηγορίες. Ανάβουν λοιπόν τους προβολείς τους, φωτίζουν συνέχεια με τεχνήματα και μηχανές, μ’ ένα τρόπο που αποκρύβει τους μηχανισμούς του εγκλωβισμού μας.

Ας γίνουμε λοιπόν σκοταδιστές.»

Πριν είκοσι έξι, λοιπόν, χρόνια το πιο πάνω κείμενο. Όσα αναφέρθηκαν σ’ αυτό δεν πραγματοποιήθηκαν. Ούτε και η αναγγελία βιασμού της Σελήνης πριν από δέκα, περίπου, χρόνια. Όχι από αδυναμίες της τεχνογνωσίας, ούτε από την παρέμβαση που θα μπορούσε να προκαλέσει η ανθρώπινη ευαισθησία. Κύριο ρόλο έπαιξαν τα υπέρογκα έξοδα και η ανυπαρξία μεγάλου κέρδους. Φαίνεται όμως ότι τα πράγματα έχουν αλλάξει και η πραγματοποίηση αυτών των αποτρόπαιων, που αναφέρονται στο σημείωμα, θα γίνει υπόθεση ρουτίνας. Και πολύ σύντομα μάλιστα. Αναζητείται η αντίδραση όλων μας, αναζητείται η αντίδραση του οικολογικού κινήματος που θα εντάξει στις προτεραιότητές του και το θέμα αυτό. Πριν η ρύπανση σφραγίσει και τον ουράνιο χώρο.

Advertisements

Ένα Σχόλιο to “Ο διαφημιστικός βιασμός των ουρανών. Ένα νέο καθήκον της οικολογίας”

  1. Σωτήρης Ραπτόπουλος Says:

    Αγαπητέ Σάββα…
    …ένα προφητικό διήγημα είχε γράψει το 2004 ο Βολιώτης φίλος Ηλίας Μπένης (το «κονσέρτο σε ρε ελάσσονα» -‘ηταν παλαιότερα αναρτημένο στο διαδίκτυο- όπου. μεταξύ άλλων, η ανακάλυψη της αντιβαρύτυτας έδινε στους Μουσουλμάνους τη δυνατότητα να ενώσουν τον Ερμή με την Αφροδίτη για να δημιουργήσουν τον Ερμαφρόδιτο, κατά την επιταγή του Κορανίου…)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: