ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

ΘΑΝΑΤΟΣ ΚΑΙ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

“Φιλοσοφία εστί μελέτη θανάτου”. Από τα πρώτα και πιο ωραία μαθήματα της ελληνικής φιλοσοφίας, από τα πιο διεισδυτικά, καίρια και ευσύνοπτα. Προσωπικά αυτό το απόφθεγμα με καθόρισε. Και με βοήθησε να αποφύγω πολλές και διάφορες ανοησίες. Μα και μέσα στην οικογενειακή παράδοση, ανάμεσα στους στενούς συγγενείς μου και τους ανθρώπους που αποτελούσαν το σόι  και την κοινότητα όπου μεγάλωσα, αλλά και μέσα στην ευρύτερη ελληνική λαϊκή παράδοση, ήταν διάχυτη αυτή η πεποίθηση, χωρίς απευθείας γνώσεις από την αρχαία ελληνική φιλοσοφία.  Στους κόλπους αυτής της ομάδας υπήρχε ο σεβασμός στο θέμα του θανάτου, ο σεβασμός στον νεκρό, η επιπόλαια αναφορά για τον θάνατο εθεωρείτο ότι ήταν κουβέντα  “εν ου παικτοίς”. Κι όταν έλεγαν ας αξιωθώ κάτι κι ας πεθάνω αναφέρονταν σε ένα σημαντικό θέμα για το οποίο ήταν έτοιμοι να καταβάλουν το υπέρτατο τίμημα, κι όταν έλεγαν να δω κάτι (ή να μου συμβεί κάτι) πριν πεθάνω αναφέρονταν σε κάτι μοναδικό, σε κάποιο στενό τους πρόσωπο ξενιτεμένο ή σε κάποιο  μακρινό προσκήνυμα.

Αν τελευταία άρχισα να μιλώ για το θέμα του θανάτου με άλλο τρόπο είναι γιατί με εκνευρίζει αυτή η ηλίθια αμερικανική μόδα: 100 ταινίες που πρέπει να δεις πριν πεθάνεις, 100 βιβλία που πρέπει να διαβάσεις πριν πεθάνεις, 100 μέρη που πρέπει να επισκεφτείς πριν πεθάνεις, 100 συνταγές που πρέπει να γευτείς πριν πεθάνεις. Έχω μπροστά μου ένα βιβλίο 100 gangster movies you must see before you die. Πρώτη ενόχληση αυτό το: you must see, όπως και τα παρόμοια στα άλλα σχετικά βιβλία: you must read, you must visit. Αυτή η έννοια της εντολής, του διατεταγμένου. Όχι πρόταση, δηλαδή τα, κατά τον υπεύθυνο της έκδοσης,  καλύτερα φιλμ αυτού του είδους -πρόταση που υπόκειται σε έλεγχο και κρίση, αλλά διαταγή: you must. Όμως το χειρότερο, αυτό που  σπάει νεύρα, είναι το: before you die. Γιατί αυτός ο  άχρηστος χρονικός καθορισμός; Υπάρχει περίπτωση να δω αυτές τις ταινίες μετά τον θάνατό μου;

Γιατί όχι το απλό: Οι 100 γκαγκστερικές ταινίες που πρέπει να δεις. Ορθότερα: Οι 100 καλύτερες γκαγκστερικές ταινίες, ως πρόταση, πάντα, που όπως είπαμε θα ελεγχθεί και θα κριθεί από τον αναγνώστη.

Έτσι αυτό το «πρέπει να δεις» δίπλα από το «προτού πεθάνεις» παίρνει την έννοια της θρησκευτικής αναπλήρωσης. Καταναλώνοντας αυτά που ορίζουν και διατάζουν τα προαναφερθέντα βιβλία και οι σχετικές εκπομπές, αισθάνεσαι ότι με τον θάνατό σου, στην επιζητούμενη «καλήν απολογίαν», την «επί του φοβερού βήματος», θα είσαι έτοιμος και σεσωσμένος: Τα είδα αυτά τα φιλμ, δοκίμασα αυτές τις συνταγές, επισκέφτηκα αυτά τα μέρη, με άλλα λόγια έδωσα τον αγώνα τον καλόν, τις εντολές τετήρηκα, δώστε μου το στεφάνι της ανταμοιβής.

Οι Αμερικανοί, που ξέρουν να δημιουργούν την αποβλάκωση η οποία προωθεί καλύτερα ένα προϊόν,  έχουν συμπιέσει σε ένα πακέτο: τη διαφήμιση, τον θάνατο και τη θρησκευτική αίσθηση. Πρόκειται για πρωτοφανή αθλιότητα στην οποία ο θάνατος γίνεται εύρημα κατανάλωσης, προώθησης μιας σειράς πολλών αντικειμένων και ταξιδιών, η υπόμνηση του θανάτου δεν είναι για περισυλλογή και φιλοσοφία αλλά για να προωθηθεί το “προϊόν” ως θρησκευτικό παραπλήρωμα.

Πώς θα αντιμετωπίσεις αυτή την αθλιότητα που αποκτά ρυθμούς φρενήρους μόδας; Μήπως στην αμερικανική ανοησία και επιπολαιότητα θα απαντήσεις με ανάλογη ανοησία, για να σε αφήσουν ήσυχο; Όπως ένας φίλος, παρόμοια με μένα νευριασμένος,  όταν κάποιος τον ρώτησε αν ταξίδεψε σε κάποιος μέρος;:

Πήγες εκεί; Είναι ένα μέρος που συμπεριλαμβάνεται στα 100 μέρη που πρέπει να δεις πριν πεθάνεις.

Μα εγώ δεν πρόκειται να πεθάνω, απάντησε.

Φονιάδες των λαών Αμερικάνοι.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: