ΕΞΙ (ΚΑΙ ΕΝΑ) ΣΧΟΛΙΑ

1. ΜΟΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ

Ξανακούω σήμερα Κάκια Μένδρη και Δανάη, το “Αν ερχόσουν για λίγο”, τα “Μαραμένα τα γιούλια κι οι βιόλες”,  “Ήρθες αργά”,  “Δυο πράσινα μάτια”, “Παπαρούνα” και άλλα πολλά. Και μου αρέσουν.

Όταν ήμασταν νέοι, αυτά τα άκουγαν οι παλιοί και οι ξεπερασμένοι, που τους θεωρούσαμε  παλιομοδίτες, με παρωχημένες ευαισθησίες και παρελθοντολογικές εμμονές -εμείς είχαμε προσχωρήσει σε ένα άλλο στρατόπεδο εντελώς διακριτό, ήταν το στρατόπεδο των νέων μιας άλλης μουσικής, με τα μακριά μαλλιά, τα μπλου τζην, με ξεχωριστή νοοτροπία και ιδεολογία, είμασταν τα παιδιά των λουλουδιών, του Give peace a chance, με διαφορετικές αξίες, εκτός εξουσίας, εκτός κατεστημένου.

Στην εποχή της νεότητάς μας η αιχμή της ρήξης ήταν η επιλογή της μουσικής, τα τραγούδια και το είδος της μουσικής που άκουγες σήμαιναν ένα σύνολο με στάσεις και επιλογές διαφορετικές, ακόμη σήμαινε ένταξη σε ένα στρατόπεδο εντελώς αντίθετο με το άλλο στρατόπεδο, του κατεστημένου και των μεγάλων, που δεν ανεχόταν καν τη μουσική μας, που χαρακτηριζόταν από άλλες, διαφορετικές μουσικές επιλογές και κοινωνικές αξίες.

Τώρα η γενιά που άκουγε Μπητλς και ροκ και Ρόλλιγκ Στόουνς μεγάλωσε και έχει γίνει κυβέρνηση και εξουσία, οι νέοι του 60 και 70 είναι διευθυντές και ανακριτές με μπλου τζην – βασανιστές, δήμιοι, άνθρωποι της καταστολής με ακροάσεις ροκ.

Όλα άλλαξαν για να παραμείνουν τα ίδια.

Το γεγονός ότι η ροκ μουσική έχασε τις παλιές, και εύκολες, ηλικιακές, κοινωνικές και ιδεολογικές ταυτίσεις και οριοθετήσεις της, μας απελευθέρωσε και στον τρόπο που κοιτάζουμε και άλλα μουσικά είδη. Πολλοί θα πούνε  ότι αποτελεί φαινόμενο ανθρώπων που μεγαλώσανε, έγιναν πια κι αυτοί ηλικιωμένοι, άλλοι θα αντιτείνουν ότι ξαναβρίσκουν τον παλιό εαυτό της αμφισβήτησης, αμβισβητώντας τώρα  την αμφισβήτηση που έγινε το σημερινό καθεστώς, πάντως τα τραγούδια αυτά τα παλιά, της Δανάης και της Κάκιας Μένδρη, τα ξανακούμε πια χωρίς της παλιές κατατάξεις, χωρίς τις παλιές κοινωνικές και ηλικιακές προκαταλήψεις και εντάξεις, μόνο για την ευαισθησία και την ποιότητά τους. Και αρκετά περνούν τη δοκιμασία, αποδεικνύονται ότι ακτινοβολούν μέσα στην ποιότητά τους, πιστοποιούν ότι επενεργούν στην ευαισθησία μας και σήμερα.

2) Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΠΑΡΑΛΙΑΣ

Είναι, πια, σε αρκετές παραλίες της Κύπρου, υπό απαγόρευση η ονειροπόληση, η εμπιστευτική συζήτηση μεταξύ φίλων και η εν εξομολογήσει εκδίπλωση του εαυτού, ο υπνάκος κάτω από την ομπρέλα, το διάβασμα ενός βιβλίου, η αναπόληση, ο ρομαντισμός και η ρέμβη. Νέα ήθη άρχισαν να επικρατούν. Αναφέρομαι στα παραλιακά κέντρα που εγκαθιστούν ακριβά μεγάφωνα, τελευταίας τεχνολογίας, για να παίζουν μουσική στη διαπασών (και τι είδους μουσική, τη χειρότερη), συνεχώς από το πρωί μέχρι να αδειάσει εντελώς η παραλία.

Πια δεν μπορείς να αποκοπείς και να  μείνεις μόνο σου ή με την παρέα σου. Η συνεχής εκπομπή μουσικής μετατρέπει την παραλία σε τόπο οχλαγωγίας και φασαρίας. Το φαινόμενο απλώνεται συνεχώς σε όλες σχεδόν τις παραλίες της Λάρνακας, της Λεμεσού και της Αγίας Νάπας.

Με ποιο δικαίωμα όμως μερικοί καταστρέφουν την ησυχία και την ατμόσφαιρα στην παραλία. Με ποιο δικαίωμα βομβαρδίζουν όλους τους λουόμενους, πολλές φορές σε απόσταση τριακοσίων μέτρων μακριά από το κέντρο τους. Αν θέλουν να βάλουν μουσική ας βάλουν μόνο για τους πελάτες τους, να ακούγεται μόνο στο μαγαζί τους.

Η λογική του συστήματος είναι απλή: Ουδείς μπορεί, πια, να διαφύγει. Και η παραλία και η εξοχή γίνεται αστυκό περιβάλλον, για να υπάρχεις πρέπει να καταναλώνεις (εδέσματα, ποτά), να είσαι ενταγμένος σε ένα δίχτυ ακροάσεων, στάσεων και συμπεριφορών που δεν επιτρέπουν την προσφυγή στον εαυτόν. “Εδιζησάμην εμεωυτόν” είπε ο μεγάλος Εφέσιος, ο Ηράκλειτος ο Σκοτεινός [=αναζήτησα, έψαξα, εξέτασα τον εαυτό μου]. Και η παραλία, παλιά, προσφερόταν για την αναζήτηση, την αναπόληση, τη στενή παρέα, τη ρέμβη κοιτάζοντας τη θάλασσα, ακούγοντας τον φλοίσβο, παρακολουθώντας τα κύματα. Τώρα είσαι, συνεχώς, δικτυωμένος, για τη μετατροπή σου σε ένα ασπόνδυλο καταναλωτικό μαλάκιο, που θα υποδύεσαι  ότι συνεχώς διασκεδάζεις, κατ’ ακρίβεια διαρκώς χαζοχαρούμενος, χωρίς Μνήμη, Ιστορία και Ύπαρξη.

3. ΤΟ ΚΤΊΣΙΜΟ ΣΤΙΣ ΚΟΡΥΦΟΓΡΑΜΜΈΣ

Η κατάσταση αυτή στην Κύπρο οδηγείται προς το χειρότερο. Παντού αρχίζουν να οικοδομούνται κτήρια και οικοδομικά συγκροτήματα, κυρίως τουριστικά, στις κορυφογραμμές των υψωμάτων και των βουνών. Αλλού αυτό απαγορεύεται αυστηρά. Γιατί η οικοδόμηση επί των κορυφογραμμών μετατρέπει το φυσικό περιβάλλον σε ανθυπολεπτομέρεια του χώρου, η φύση συνθλίβεται ανάμεσα σε δυο λωρίδες του κτιστού περιβάλλοντος, ανάμεσα στην πεδινή με τους δρόμους και τα άλλα σπίτια, και εκείνη επί των κορυφογραμμών. Ανάμεσα στα δυο, στην πλαγιά, ξεπροβάλλει το φτωχικό, πια, φυσικό περιβάλλον σαν λεπτομέρεια του χώρου.

Για όσους βλέπουν τα πράγματα ως θέμα εξόδων και κερδών ας συνυπολογίσουν και το κοινωνικό κόστος, λόγω της νέας μείωσης του φυσικού περιβάλλοντος. Τα έξοδα που θα δίδει αυτή η κοινωνία στις ψυχικές παθήσεις και άλλα νοσήματα.

Αλλού, απαγορεύοντας το χτίσιμο επί των κορυφογραμμών αφήνουν το φυσικό περιβάλλον να αποτελεί επιστέγασμα της θέας. Το μάτι αφήνει το κτιστό περιβάλλον που βρίσκεται στην πεδιάδα και στους πρόποδες του βουνού, αγκαλιάζει το φυσικό περιβάλλον που απλώνεται από τις πλαγιές μέχρι τις κορυφές, και μετά τον ουρανό.

Τώρα το μάτι αρχίζει και τελειώνει με το κτιστό και κατασκευασμένο. Χωρίς ανατάσεις και ανάσα πια, η σύγχρονη σχιζοφρένεια θα απλωθεί και άλλο.

4. ΣΠΑΣΤΕ ΤΙΣ ΑΛΥΣΙΔΕΣ

Ας δημιουργήσουμε ένα κίνημα με τίτλο “Σπάστε τις αλυσίδες”. Που σημαίνει να αποφεύγουμε κάθε κατάστημα, κάθε ξενοδοχείο, κάθε υπηρεσία που εντάσσεται σε σχετική αλυσίδα.

Δυστυχώς δεν βλέπουμε τις υπόγειες και εμφανείς προεκτάσεις των νέων φαινομένων. Όταν ανακοινώνεται ότι με τον ίδιο τίτλο, κάτω από την ίδια ομπρέλα και τον ίδιο μηχανισμό, συστοιχίζονται 15 χιλιάδες, και άλλες φορές περισσότερα, καταστήματα, υπηρεσίες, ξενοδοχεία κ.λπ., σε όλο τον πλανήτη, δεν κατανοούμε ότι προάγεται μια νέα νοοτροπία υπερσυγκεντρωτισμού, δημιουργείται μια νέα εξουσία, ένας νέος μηχανισμός ελέγχου, που αφήνει ένα σημαντικό πλεόνασμα για την άσκηση βίας και πειθαναγκασμού, π.χ. που αυξάνει τις άχρηστες, κοινωνικά, δαπάνες της διαφήμισης. Ότι προάγεται η μαζικοποίηση, η δημιουργία της ανώνυμης καταναλωτικής μάζας, των τυφλά οδηγούμενων κοινωνικών συνόλων που δεν επιλέγουν, τρέχουν προς αυτό που τα κατευθύνουν.

Τα καταστήματα που είναι μόνα τους ας αναρτήσουν μια επιγραφή με σπασμένη αλυσίδα που θα δηλώνει ότι είναι μοναδικά και χωρίς άλλες εξαρτήσεις, συνδέσεις και διαπλοκές.

Κάθε μοναχική ταβέρνα, καφενείο, καφετέρια, ζαχαροπλαστείο, ξενοδοχείο, κάθε κέντρο και κατάστημα που στηρίζεται στη ζέση και το ενδιαφέρον του ιδρυτή, δημιουργού και ιδιοκτήτη του, που δεν εμπλέκεται στον σχετικό παγκόσμιο μηχανισμό ελέγχου, εξουσίας και καθοδήγησης, ας προχωρήσει και ας τονίσει με περηφάνια τη διάκριση: ότι εμείς λειτουργούμε ως ελεύθερη και ανεξάρτητη μονάδα.

Με μόνη άλλη προϋπόθεση ότι τα προϊόντα τους, οι υπηρεσίες που παρέχουν, είναι ισάξιες ή και καλύτερες από αυτά των ενταγμένων στις παγκοσμιοποιημένες αλυσίδες.

5. Ο »ΚΑΤΑΡΑΜΕΝΟΣ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ» ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΤΡΑΓΕΛΑΦΙΚΑ

Πράγματι ο Μπαχ ανατρέπει όλη τη φιλολογία για τον δαιμονισμένο καλλιτέχνη που ζει μια σπάταλη ζωή κι απ’ αυτή τη σπατάλη κερδίζει η Τέχνη του. Ο Μπαχ με πολυμελή οικογένεια, με τα παιδιά να τσιρίζουν δίπλα του, μέσα στις περιπλοκές της ζωής, των επαγγελματικών του υποχρεώσεων  και των οικογενειακών του αναγκών προς το ζην, καθόταν στο τραπέζι του ή έπαιρνε το μουσικό του όργανο και έγραφε/έπαιζε αριστουργήματα, ήταν και είναι “κινούμενα Ιμαλάια” της μουσικής.

Γιατί από τον δέκατο όγδοο αιώνα αρχίζει αυτή η ιδεολογική ψευδοκατασκευή για τον συγγραφέα και καλλιτέχνη τον “εκτός”, που ζει πέραν ορίων και όρων, σε διαρκή κρημνοβασία και γίνεται μεγάλος απ’ αυτό τον λόγο. Αλκοόλ, κάπνισμα, ξενύχτι, ναρκωτικά, σεξομανία και άλλα πολλά, δήθεν για να καταλάβει τον κόσμο ο συγγραφέας και να τον αποδώσει. Όλη αυτή η φιλολογία για πέραν και πάνω από δεδομένα, για τον αμαρτωλό και καταραμένο καλλιτέχνη, δεν είναι παρά μια σκευωρία του συστήματος, που προάγει μια δήθεν ανατρεπτική και δήθεν κατεδαφιστική στάση, ενώ απλώς επικυρώνει τον σεβασμό στην υπεραξία.

Αυτό μου θυμίζει τις γκόμενες από το χωριό που όταν φτάνουν στην πόλη πρέπει να πιουν και μερικά ποτηράκια για να αφαιρέσουν το τελευταίο τους εσώρουχο. Οι μεγάλες γκόμενες είναι έτοιμες όταν πρέπει, ανεξάρτητα από τα προσθετικά και τα πλαίσια, τα διακοσμητικά και τα συνοδευτικά. Και οι μεγάλοι λογοτέχνες/καλλιτέχνες είναι έτοιμοι να φτάσουν με την εσωτερική τους δύναμη, με το ταλέντο τους, τη νοητική τους εμβέλεια και τη νοητική τους ελευθερία, στη μέθη την πνευματική που όλα τα συμπεριλαμβάνει, που ενσωματώνει όλο το σύμπαν μέσα τους,  και δεν χρειάζονται  διάφορα τεχνικά σκευάσματα και έξωθεν ενισχύσεις.

6.  ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΖΩΗ

Ο Ουίλιαμ Χόλντεν, ο Πάικ της Άγριας Συμμορίας, ο άνθρωπος που είπε στην ταινία το λυτρωτικό «let’s go», για την απελευθέρωση του Άνχελ [και την κάθε είδους απελευθέρωση], πέθανε στη μοναξιά του Χόλιγουντ. Το πτώμα του βρέθηκε στο διαμέρισμα του να όζει, μέρες πολλές μετά τον θάνατο του, γύρω του πολλά άδεια μπουκάλια ουίσκι.

Η Άγρια Συμμορία, 40 χρόνια μετά την προβολή της, παραμένει νεόκοπο νόμισμα.

7. Η ΚΥΠΡΟΣ ΠΟΥ ΕΠΙΜΕΝΕΙ ΟΡΘΙΑ ΚΑΙ ΖΩΝΤΑΝΗ

Επειδή στο ιστολόγιο γράφτηκαν αρκετά που συσχετίζονται με τον κινηματογράφο (Νονός του Κόπολα, Άγρια συμμορία του Πέκινπα, Οι αδιάφθοροι του Ντε Πάλμα), ο Σωτήρης Ραπτόπουλος μας έστειλε ένα σχόλιο για την Κύπρο, που το ανεβάζουμε εδώ, σε καίρια θέση, γιατί είναι καίριο. Τονίζοντας ότι με νύχια και με δόντια θα κρατήσουμε την Κύπρο ζωντανή και στη νέα επέλαση των θανατόπνοων, παλαιοανανικών και νεοανανικών, που αρχίζει σε λίγο.

Το σχόλιο του Σωτήρη Ραπτόπουλου τώρα:

…Το Κυπριακό μού  φέρνει συχνά στον νού μια άλλη ταινία του αμερικανικού κινηματογράφου, η «ΑΠΌΔΡΑΣΗ ΑΠΌ ΤΗ ΝΈΑ ΥΌΡΚΗ». Οι παλαιοί σύντροφοι του κεντρικού ήρωα, του Σνέηκ Πλίσκεν, έχουν μία πανομοιότυπη αρχική αντίδραση μόλις τον συναντούν: «Μα καλά, νόμιζα ότι εσύ ήσουν νεκρός!». Η Κύπρος, λοιπόν, «‘ώφειλε» να είναι νεκρή και εσποδωμένη από καιρό, η παρουσία της «μπερδεύει» τα πράγματα στην παγκόσμια συμφωνία…

8. ΚΙΒΩΤΟΣ ΚΑΙ ΚΙΒΩΤΙΟ

Η κιβωτός του Νώε ήταν μια σχεδία που μετέφερε τη ζωή, έπλεε για τη σωτηρία της ζωής. Το Κιβώτιο του Άρη Αλεξένδρου μετέφερε το κενό, τον θάνατο. Με το θέμα του κρατουμένου που δεν ξέρει που απευθύνεται, γράφει συνεχώς για την ιστορία του κιβωτίου και τη δική του διαδρομή και επειδή δεν υπάρχει ανταπόκριση από την αντίπερα όχθη των ανακριτικών αρχών ξαναγράφει την κατάθεσητου δίνοντας νέες διαστάσεις. Αυτά μου τα θύμισε ξανά οι δύο επιστολές του Μάριου μαρκοβίτη προς τον Στάλιν που τις γράφει μέσα στις φυλακές Μπουτίρκα. (Αρχειοτάξιο, Αθήνα, Οκτώβριος 2012, σ. 174-181. Δεν είμαι εχθρός του λαού, τονίζει στην επιστολή του ο Μαρκοβίτης. Άνθρωπος του κομμουνιστικού κινήματος, με δράση και πίστη, καταδικασμένος σε θάνατο στην Ελλάδα, μεταβαίνει στη Σοβιετική Ένωση

Advertisements

Ένα Σχόλιο to “ΕΞΙ (ΚΑΙ ΕΝΑ) ΣΧΟΛΙΑ”

  1. Σωτήρης Ραπτόπουλος Says:

    Αγαπητέ Σάββα,
    Θα ήθελα να παρέμβω στο 3ο σχόλιο, το σχετικό με το κτίσιμο στις κορυφογραμμές. Κλασικό παραμένει το έργο του Κωνσταντίνου Κοντόπουλου, «ΥΠΟΜΝΗΜΑ ΤΩ ΚΥΡΙΩ ΠΡΟΘΥΠΟΥΡΓΩ, ΧΑΡΙΛΑΩ ΤΡΙΚΟΥΠΗΙ». Στο 1ο άρθρο του υπομνήματος-προτεινόμενης πολεοδομικής νομοθεσίας, αναγράφεται: «ΑΠΑΣΑΙ ΑΙ ΚΟΡΥΦΑΙ ΤΩΝ ΥΨΩΜΑΤΩΝ ΕΙΣΙΝ ΕΘΝΙΚΗ ΚΤΙΣΙΣ, ΚΑΙ ΟΥΔΕΜΙΑ ΛΑΤΟΜΕΥΣΙΣ Ή ΣΥΝΟΙΚΙΣΜΟΣ ΔΕΝ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ ΕΠ’ ΑΥΤΩΝ»…
    Σωτήρης

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: