10. “ΧΩΡΙA ΠΟΤEΜΚΙΝ” ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦIΑ

Επειδή στο γνωσιολογικό και πολιτιστικό υπόβαθρο των νυν κυβερνώντων υπήρχε και υπάρχει η ρωσική κουλτούρα και ιστορία είναι καλό, για να κατανοήσουμε μερικά φαινόμενα από τις τρέχουσες εξελίξεις στην Κύπρο, να αναζητήσουμε διάφορα παραδείγματα από τη ρωσική ιστορική πορεία. Ένα απ’ αυτά είναι τα περιβόητα “χωριά Ποτέμκιν”. Συγκεκριμένα, η αυτοκράτειρα της Ρωσίας, Μεγάλη Αικατερίνη,  θέλησε, το 1787, να περιοδεύσει στις νότιες επαρχίες τη χώρα της και να δει πως διάγουν οι υπήκοοί της.  Ο υπέυθυνος της κυβέρνησής της Γριγκόρι Ποτέμκιν, που οργάνωσε το πρόγραμμα της περιοδείας της, οργάνωσε και κάτι άλλο. Από τα χωριά που θα περνούσε η αυτοκράτειρα έφτανε προηγουμένως ο ίδιος και έδινε λεφτά για την καθαριότητα και το βάψιμο των προσόψεών τους, τάισε και έντυσε με καινούργια ρούχα τους χωρικούς που θα μαζέυονταν για να την επευφημίσουν. Όπως γράφει ο Ανρύ Τρουαγιά στο πράγματι καλογραμμένο βιβλίο του “Μεγάλη Αικατερίνη”, ο Ποτέμκιν προηγείται για να στήσει τα σκηνικά του. “Γιρλάντες και χαλιά στολίζουν τις προσόψεις των σπιτιών. Όλα είναι γελαστά, φιλόξενα, ειδυλλιακά. Υπάρχουν μονάχα ευτυχισμένοι άνθρωποι στη Ρωσία. Ούτε ένα ρημαγμένο χαμόσπιτο, ούτε ένας κουρελής ζητιάνος. Τα κακόσημα άτομα είναι καταχωνιασμένα στα υπόγεια και οι ετοιμόρροπες τρώγλες κρύβονται πίσω από ελαφρά αρχιτεκτονήματα από βαμμένο ξύλο.” Έτσι η αυτοκράτειρα Μεγάλη Αικατερίνη είδε καθαρούς δρόμους και αυλές, βαμένα σπίτια, καλοντυμένους κατοίκους που τη ζητωκραύγαζαν με ενθουσιασμό και επέστρεψε στα ανάκτορά της πανευτυχής για την καλοπέραση των υπηκόων της και τις ζηλευτές συνθήκες μέσα στις οποίες ζούσαν.

Φυσικά αυτή η εικόνα για τα ρωσικά χωριά που έστησε ο Ποτέμκιν δεν αντιστοιχούσε με τις πραγματικές συνθήκες ύπαρξης των Ρώσων χωρικών που χαρακτηρίζονταν από εξαθλίωση και δυστυχία. Γι’ αυτό και τα “χωριά Ποτέμκιν” έμειναν στην ιστορία ως επιφανειακό φτιασίδωμα μιας κατάστασης που παραμένει τραγική, ως η επιτυχημένη προσπάθεια ωραιοποίησης και εξιδανίκευσης των αθλίων συνθηκών, μια εικονική πραγματικότητα ευτυχίας που αποκρύβει τη μιζέρια και τη δυστυχία.

Στην Κύπρο άρχισαν να στήνονται ειδησεογραφικά και δημοσιογραφικά “χωριά Ποτέμκιν” για να αποκρύβεται η πραγματικότητα και να δημιουργούνται συνθήκες ψευδαισθήσεων και μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα επιτυχιών και καλής πορείας του Κυπριακού.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα: Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού έγινε η δοκιμαστική διαδρομή του ασθενοφόρου από τον Πύργο Τηλλυρίας προς το Νοσοκομείο Λευκωσίας. Ήταν ένα μόνιμο και επίμονο αίτημα των κατοίκων της ακριτικής περιοχής, αφού συντόμευε τόσο τη μεταφορά ενός ασθενούς στο Νοσοκομείο, μέσα από τις κατεχόμενες περιοχές. Οι δημοσιογράφοι παρουσίασαν το θέμα με συγκινησιακό κλίμα, μιλούσαν για “ιστορική διαδρομή” του ασθενοφόρου και άλλα φορτισμένα και συναισθηματικά. Ύστερα από λίγες μέρες έγινε η μεταφορά Τουρκοκυπρίων και εποίκων στα Κόκκινα, για να εορτάσουν τους βομβαρδισμούς της Τηλλυρίας, όταν τα τουρκικά αεροπλάνα βομβάρδισαν το 1964 τους συμπατριώτες τους Ελληνοκύπριους και κατέκαψαν την κυπριακή γη. Επετράπη η διέλευσή τους, παρόλον ότι οι κατοχικές αρχές κρατούσαν κλειστό το οδόφραγμα του Λιμνίτη, όμως το ότι επέτρεψαν προηγουμένως τη δοκιμαστική διαδρομή του ασθενοφόρου φάνηκε ως δείγμα καλών προθέσεων και νέας νοοτροπίας. Αργότερα, μετά το φιάσκο και τους εξευτελισμούς των προσκυνητών για τη λειτουργία του αγίου Μάμαντος στη Μόρφου, αποκαλύφθηκαν άλλα πράγματα. Όπως μας πληροφόρησε παράγοντας της περιοχής: κατά τη διαδρομή του ασθενοφόρου σημειώθηκαν καθυστερήσεις, εξονυχιστικοί έλεγχοι εκ μέρους των κατοχικών αρχών και εξευτελιστική συμπεριφορά. Ανέφερε, μάλιστα, χαρακτηριστικά: με τέτοιους εξευτελισμούς, ελέγχους και καθυστερήσεις  αν το ασθενοφόρο μετέφερε κάποιο πραγματικά άρρωστο ή τραυματία σε κρίσιμη κατάσταση, αυτός δεν θα έφτανε ζωντανός στο νοσοκομείο της Λευκωσίας. Ήταν όμως ιδιαίτερα αποκαλυπτικός και σε ένα άλλο σημείο. Ότι λήφθηκε πολιτική απόφαση για την απόκρυψη των πραγματικών συνθηκών της διαδρομής του ασθενοφόρου.

Πολιτική απόφαση; Από που και ως που δικαιούται κάποιος να αποκρύψει την πραγματικότητα; Ποιος μπορεί να στερήσει τον πολίτη από την πληροφόρηση για τις πραγματικές συνθήκες της πατρίδας του;  Αλήθεια, ποια ήταν η παρέμβαση της Ένωσης Συντακτών Κύπρου για το θέμα αυτό; Δέχεται κἀποιοι να παίρνουν πολιτικές αποφάσεις και να ακυρώνουν το δικαίωμα  πληροφόρησης του πολίτη;

Οι κρατούντες, λοιπόν, δημιούργησαν την ψεύτικα ειδυλλιακή εικόνα της διαδρομής του ασθενοφόρου για να δικαιολογήσουν μετά την έγκριση της μετάβασης των Τουρκοκυπριων και εποίκων στα Κόκκινα.

Στήνονται δημοσιογραφικά “χωριά Ποτέμκιν” στην Κύπρο. Είναι μέρος της πορείας για καλλιέργεια ψευδαισθήσεων και αποπροσανατολισμού. Για τη δημιουργία μιας ωραιοποιημένης εικόνας όσον αφορά τις προθέσεις του τουρκικού επεκτατισμού και των κατοχικών αρχών. Οι Κύπριοι πολίτες πρέπει να μετεξελιχθούν σε χαζοχαρούμενους καταναλωτές εύπεπτων ιδεολογημάτων και διακανονισμένης ειδησεογραφικής ροής. Εν έτει 2009 η ευρωπαϊκή Κύπρος οδεύει για να συναντήσει την τσαρική Ρωσία της Μεγάλης Αικατερίνης

11. ΠΑΙΓΝΙΔΙΑ ΣΤΗΝ ΑΜΜΟ

Ο Όμηρος, στη ραψωδία Ο της Ιλιάδας, έχει μια θαυμάσια παρομοίωση για τα χτίσματα των παιδιών στην παραλία και την ευκολία που αυτά τα χαλούν. Καθώς παιδί στην άμμο, μας λέει, αφού παίξει χτίζοντας σπιτάκια στ’ ακρογιάλι, τους δίνει μια κι ευτύς τα γκρέμισε με χέρια και με πόδια (χερσίν και ποσίν αθύρων).

Αυτό κάνουμε και εμείς τα 35 χρόνια που ακολούθησαν την τουρκική εισβολή και την κατοχή της πατρίδας μας, στα σημαντικότερα θέματα του Κυπριακού. Στήνουμε κάποιες κατασκευές και μετά, μόνοι μας, τα χαλάμε και φτάνουμε στο σημείο μηδέν. Και φτου απ’ την αρχή.

Τρία ήταν τα σημαντικότερα θέματα που έπρεπε να οικοδομήσει και να ενισχύσει ο Κυπριακός Ελληνισμός στην πορεία του για να δικαιωθεί, ή να πετύχει, τουλάχιστον, έναν αξιοπρεπή συμβιβασμό που θα εξασφάλιζε την επιβίωσή του. Ήταν τα θέματα α) της άμυνας, β) της σύνδεσης με την Ελλάδα και γ) της ευρωπαϊκής πορείας της Κύπρου. Όμως όταν τα θέματα αυτά αρχίζουν να οικοδομούνται με επιτυχία και να γίνονται σημαντικά, κάποιοι “επεμβαίνουν”, μας συμβουλεύουν, μας καθοδηγούν, μας το επιβάλλουν και εμείς, ευπειθέστατοι, τους ακολουθούμε, υπακούουμε και τα ρίχνουμε όλα κάτω.

Στο θέμα της άμυνας, μετά την τραγωδία του ’74, ο Κυπριακός Ελληνισμός άρχισε σιγά σιγά τη βελτίωσή της, την ενίσχυσή της για να γίνει αποτρεπτικός παράγοντας στα άνομα σχέδια του τουρκικού επεκτατισμού. Προχωρούσε αργά αργά, όχι ικανοποιητικά, όμως προχωρούσε προς το καλύτερο. Ο Κυπριακός Ελληνισμός το συνειδητοποίησε και προσπαθούσε να ενισχύσει τις αμυντικές δυνατότητές του με κάθε τρόπο. Όλος ο λαός μιλούσε με θετικό τρόπο, ήταν μέρος της πίστης του ότι έπρεπε στο θέμα αυτό να συνεισφέρουμε και να βελτιώνουμε. Φτάσαμε στο ποιοτικό άλμα, τον επικείμενο εφοδιασμό της Κύπρου με τους αντιαεροπορικούς πυραύλους S300, που θα την προστάτευαν  επαρκώς από την καταθλιπτική αεροπορική υπεροχή της Τουρκίας. Εκεί  επενέβησαν όλοι, δεμένοι και λυτοί, υποχωρήσαμε και έκτοτε το θέμα της άμυνας πήρε την κατιούσα. Σαν παιδάκια ποδοπατήσαμε τα χτίσματά μας, που αποδείχτηκαν κατασκευές στην άμμο.

Το δεύτερο ήταν η σύνδεση με την Ελλάδα, με κάθε τρόπο. Έπρεπε το χάσμα που άνοιξε η προδοσία του 1974 να γεμίσει και τα δύο μέρη του Ελληνισμού να συνδεθούν με κάθε τρόπο, πολιτικό, πολιτιστικό, στρατιωτικό. Ξεκινήσαμε αργά και σταθερά, όχι ικανοποιητικά, αλλά προχωρούσαμε, με κορυφαίο σημείο τη διακήρυξη για το ενιαίο αμυντικό δόγμα. Έκτοτε όλοι επέπεσαν για να υποτονιστεί αυτό το θέμα, να διαχωριστεί η Κύπρος από την Ελλάδα, οι μεν Ελλαδίτες να αισθάνονται την Κύπρο ως βαρίδι, που ευχής έργο θα ήταν να απαλλαγούν απ’ αυτό, οι δε περιώνυμοι Κύπριοι να θεωρούν κάθε σύνδεση και αναφορά στην Ελλάδα ως εκδήλωση σοβινισμού και εθνικισμού. Στήσαμε κάποια χτίσματα, τα ποδοπατήσαμε κι αυτά.

Το τρίτο σημαντικό θέμα ήταν αυτό της Ενωμένης Ευρώπης. Αργά αλλά σταθερά, η Κύπρος εδραιωνόταν στους θεσμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφού πέτυχε να αποφύγει το εκθεμελιωτικό σχέδιο Ανάν. Κάτι αρχίσαμε να οικοδομούμε και στο θέμα αυτό, αρχίσαμε να εντάσσουμε το Κυπριακό μέσα στις ευρωπαϊκές αξίες και λογικές. Ήρθαν όμως και μας είπαν. Χαλάτε αυτό το οικοδόμημα και να πάρετε την εξουσία; Αμέσως, είπαν μερικοί πασιχαρείς. Άλλαξε η ηγεσία της Κύπρου, τώρα δεν μιλούσαμε για τις υποχρεώσεις της Τουρκίας προς την Ευρώπη αλλά αρχίσαμε να τονίζουμε ότι εμείς φταίμε, εμείς είμαστε οι αίτιοι, και όχι η Κατοχή και οι στρατοκράτες της Άγκυρας, και, ακόμη, ότι οι δύο σύντροφοι θα το έλυναν. Φτάνει ο Δεκέμβρης και έχουμε ποδοπατήσει και την ευρωπαϊκή προοπτική της Κύπρου. Τίποτε δεν σχεδιάσαμε και δεν προγραμματίσαμε, μέσα στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Τώρα θα μιλάμε ότι πέσαμε θύματα του περιβάλλοντος, της εποχής, ότι ο συσχετισμός δυνάμεων δεν μας επέτρεψε, συσχετισμό που εμείς, σε ό,τι μας αναλογούσε, δεν προσπαθήσαμε να τον βελτιώσουμε στο ελάχιστο, για να μην πούμε ότι προσπαθούσαμε να τον κάνουμε χειρότερο για την πλευρά μας.

Αρχίζουμε κάτι και μετά, άβουλοι, μοιραίοι και αυτοκαταστροφικοί, υπακούοντας ξένα κέντρα αποφάσεων, παίζοντας εν ου παικτοίς, ποδοπατούμε ό,τι στήσαμε, γελώντας. Θα μείνουμε με το στόμα ανοικτό, γιατί η Ιστορία είναι σκληρή και ουδείς ανόητος, που φτιάχνει παιγνιδάκια στην άμμο, γλίτωσε μέχρι τώρα.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: