3. Το “διαστημικό συναίσθημα”

Σήμερα είναι εύκολο να κάνεις το γύρο του πλανήτη με αεροπλάνο. Όταν θα πήγαινα στην Αμερική, για ένα σεμινάριο, σκέφτηκα: στην επιστροφή αντί του συνηθισμένου, δηλαδή ανάποδα η διαδρομή Λάρνακα – Κοπεγχάγη – Ουάσιγκτον, να συνέχιζα:  Ουάσιγκτον -Τόκυο – Λάρνακα, έτσι θα έκανα το γύρο της γης. Ρώτησα το ταξιδιωτικό γραφείο πόσο θα στοίχιζε αυτή η επιλογή μου, η οικονομική διαφορά ήταν υποφερτή. Όμως μετάνιωσα και έκοψα το συνηθισμένο εισιτήριο της επιστροφής. Βρήκα υπερφίαλο αυτό το σχέδιο, ίσως δεν άντεχα στη σκέψη ότι εγώ, που γεννήθηκα σε ένα χωριό τη δεκαετία του ’50, χωρίς ηλεκτρισμό και αυτοκίνητα, θα είχα τόσο εύκολα αυτή την εμπειρία του γύρου της Γης με αεροπλάνο. Ίσως φοβήθηκα την αίσθηση ότι ο πλανήτης μας είναι τόσο μικρός.

Όμως ήδη ξεκίνησε και ο διαστημικός τουρισμός. Με τη συμμετοχή εκλεκτών του πλούτου, που κατέβαλαν ένα πανάκριβο τίμημα, για να έχουν τη μοναδική εμπειρία της διαστημικής πτήσης. Αποτελούσαν μεμονωμένες περιπτώσεις, όμως από τον επόμενο χρόνο ξεκινούν τα οργανωμένα ταξίδια του διαστημικού τουρισμού. Και είναι εύλογο ότι όσο θα οργανώνονται καλύτερα και θα μαζικοποιούνται τόσο και θα πέφτει το ποσό των χρημάτων για τα διαστημικά ναύλα. Από τα είκοσι εκατομμύρια δολάρια που κατέβαλε ο Ντένις Τίτο, ο πρώτος διαστημικός τουρίστας, τώρα μιλάνε για ποσό που φτάνει τις διακόσιες χιλιάδες δολάρια, εκατόν φορές πιο λίγα. Και έπεται συνέχεια.

Πώς θα γίνει η υποδοχή αυτής της εμπειρίας από τα νέα στρώματα των ταξιδιωτών; Πως θα ενσωματωθεί η μαζική διαστημική εμπειρία στο πολιτιστικό σπειροειδές της ανθρωπότητας;

Εντοπίζω δύο παραμέτρους.

Πρώτο:Τον αναστοχασμό για την πορεία και την Ιστορία του πλανήτη λόγω της θέασής του από τόσο μακριά, από τόσο ύψος. Το δέος από τη σμίκρυνση της Γης, η σκέψη ότι ο μοναδικός ζωοφόρος πλανήτης, η κιβωτός της ζωής του ηλιακού μας συστήματος, κείται εκεί, σαν μεγάλη μπάλα αιωρούμενη στην απεραντοσύνη του διαστήματος, θα κυριαρχήσουν καθώς και άλλες σκέψεις για τη ματαιοδοξία των ανθρωπίνων διεκδικήσεων και αντιπαλοτήτων, για τα μίση και την έχθρα που κορυφώνονται για περιοχές και πλουτοπαραγωγικές πηγές αυτής της μικρής σφαίρας. Ο Λουκιανός, ο εκ Σαμοσάτων σπινθηροβόλος συγγραφεύς του 2ου μ. Χ. αιώνα,  έχει πρωτοαγγίξει αυτό το θέμα σε ένα εμπνευσμένο και προφητικό κείμενό του με τίτλο “Αληθής ιστορία”. Στο έργο αυτό, ο ήρωάς του Μένιππος   αρχίζει να κρίνει τη γήινη πραγματικότητα όταν απομακρύνεται από τον πλανήτη μας για το διαστημικό του ταξίδι, όταν θα πάρει την ιδιότητα του εξωγήινου παρατηρητή: “Στραφείς έπειτα προς την Πελοπόννησον και ιδών την Κυνοσουρίαν εθυμήθηκα πόσοι Αργείοι και Λακεδαιμόνιοι εφονεύθησαν εντός μιας ημέρας διά μίαν έκτασιν γης, η οποία δεν ήτο πολύ μεγαλυτέρα από φακήν της Αιγύπτου. Αλλά και αν έβλεπα κανένα ο οποίος να υπερηφανεύεται διότι είχεν οκτώ δακτυλίους και τέσσερα ποτήρια χρυσά πολύ θα εγελούσα και με αυτόν. Διότι το Πάγκειον όρος ολόκληρον με τα μεταλλεία του είχε το μέγεθος ενός κεχριού.” (μεταφρ. Ιωάννη Κονδυλάκη).

Ίσως, όμως,  οι διαστημικοί τουρίστες, και να κατανοήσουν τις αντιθέσεις αυτές και αντιπαλότητες για να προωθήσουν  την καλύτερη διευθέτησή τους, αφού στο διαστημικό σταθμό, με ένα είδος ομφάλιου λώρου που από τη μήτρα της γης τους παρέχει τα σχετικά της επιβίωσης: αέρα, τροφή και νερό, θα συνειδητοποιήσουν εκεί ψηλά, ότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να τρέφονται με αστρόσκονη, ούτε με διαστημική ακτινοβολία.

Δεύτερο: Την αποδυνάμωση του όρου “ωκεάνιο συναίσθημα.” Με αυτόν τον όρο χαρακτηρίζουμε ένα συναίσθημα αιωνιότητας, χωρίς όρια, «ένα συναίσθημα ενός αξεδιάλυτου δεσμού, ότι αποτελεί κανείς ένα όλο με τον εξωτερικό κόσμο, ότι είναι ένα με αυτόν». Με άλλα λόγια μια μυστικιστική, εκστατική εμπειρία, ένα σπάνιο συναίσθημα ψυχικής ικανοποίησης, “σαν ένα κύμα που μας πλημμυρίζει με ζεστή, γλυκιά ανατριχίλα, που μας γεμίζει με κατάφαση της ζωής και ευφορία, με υπέρβασης της μοναξιάς και ξεπεράσματος του εγώ -κάποτε σε ώρες καλλιτεχνικής δημιουργίας και συναισθηματικής – ερωτικής πληρότητας.” Ωκεάνιο συναίσθημα γιατί ο ωκεανός έδινε το παράδειγμα του απέραντου που μας περιβάλλει και συνταυτιζόμενοι μαζί του, μέσα από υπόγειες διαισθητικές δυνάμεις της ψυχής -της μέθεξης και της έκστασης- συνταυτιζόμαστε με το μεγαλειώδες και ανυπέρβλητο, που δεν τεμαχίζεται γνωσιολογικά σε πληροφόρηση. Όμως όπως έχει υποδειχθεί για τη σημερινή στάση του ανθρώπου απέναντι στο θέμα αυτό: “που είναι το ωκεάνιο συναίσθημα, για κάτι που σε ξεπερνά και σε περιέχει, που δεν μπορείς να το κατευθύνεις και να το ελέγξεις; Ουδείς, πια, μπορεί να χαθεί, διασχίζουν τους ωκεανούς σε κρουαζιερόπλοια κι όλο αλείφονται αντιηλιακά, πίνουν ποτά και σαχλαμαρίζουν, και πολύ φυσικά όλ’ αυτά, έχουν καταμετρηθεί τα πάντα για τους ωκεανούς, το ανάγλυφο του βυθού και το βάθος τους, οι τόνοι του αλατιού που περιέχουν, ο αριθμός των κητών που κολυμπούν και των αυγών της ρέγκας που επωάζεται στα νερά τους κάθε χρόνο.”

Τώρα, πιστεύω, θα επικρατήσει ο όρος: το “διαστημικό συναίσθημα”. Ο ωκεανός δεν είναι σήμερα ένα ανυπέρβλητο και απύθμενο που σου υποβάλλει ανάλογα συναισθήματα, αποτελεί πια ένα κατακτημένο σώμα που το κατέχεις και το κατανοείς. Μπορεί, ακόμη, το έμβιο να δημιουργήθηκε στη ζεστή μήτρα των τότε ωκεανών, όμως και οι ωκεανοί και ο πλανήτης μας δημιουργήθηκαν από κάτι βαθύτερο και παλαιότερο, τη διαστημική μήτρα. Σ’ αυτήν που μας περιβάλλει και σ’ αυτή που αρχίσαμε να κινούμαστε και με δέος να την ανιχνεύουμε από κοντά.

Σε μια πορεία που περιέχει όλο και περισσότερο σύμπαν μέσα της, που οδεύει να δει μέχρι και στο πριν από τη Μεγάλη Έκρηξη.


Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s


Αρέσει σε %d bloggers: